Resources
Tsamba 7: Maumboni, Zothandizira Zowonjezera, ndi Zowonjezera
Kuti mutchule gawoli, chonde gwiritsani ntchito izi:
IRIS Center. (2004, Rev. 2016, 2019). Mukuwona chiyani? Malingaliro olumala. Kuchotsedwa https://iris.peabody.vanderbilt.edu/module/da/
Chidziwitso: Maumboni omwe ali mugawoli akuwonetsa zomwe zidagwiritsidwa ntchito popanga gawoli. Maulalo amalozera awa sanasinthidwe.
Andrews, EE, Forber-Pratt, AJ, Mona, LR, Lund, EM, Pilarski, CR, & Balter, R. (2019). #SaytheWord: Ndemanga ya chikhalidwe cha olumala pa kufufutidwa kwa "kulemala". Psychology yokonzanso, 64(2), 111–118. doi:10.1037/rep0000258
Barnes, J. (2000). Ursa Minor. The Tribal College Journal, 11(4), 12.
The Braille Monitor. (2001). Woona ndi maso tsoka. http://www.nfb.org/images/nfb/publications/bm/bm01/bm0110/bm011006.htm
DRM Research Service. (2017, Julayi). Ophunzira olumala akumaliza maphunziro a kusekondale ndikulowa maphunziro a sekondale: Mwachidule. https://www.everycrsreport.com/files/20170710_R44887_44f9ad63208ab839433a798210d3a3e1c6980425.pdf
Disability Community Resource Center. (ndi). Kunyada olumala. https://www.dcrc.co/advocacy/#:~:text=The%20disability%20pride%20movement%20wants,festiva ls%20both%20uplift%20and%20challenge.
Ufulu Wolemala Wisconsin. (2021). Kondwerani mwezi wonyadira olumala. https://disabilityrightswi.org/
Dunn, DS, & Andrews, EE (2015). Chiyankhulo cha munthu-woyamba komanso chidziwitso-choyamba: Kukulitsa luso la akatswiri azamakhalidwe pogwiritsa ntchito chilankhulo cha olumala. The American Psychologist, 70(3), 255–264. doi:10.1037/a0038636
PEZANI. (ndi). Munthu woyamba ndi chilankhulo choyamba. https://askearn.org/page/people-first-language
Eastern Carolina Vocational Center. (ndi). Kulemba anthu olumala: Nthano & Zowona. http://www.ecvcinc.com/our-services/employment-services/Myths_and_Facts
Pasaka. (ndi). Nthano ndi zowona za anthu olumala. https://www.easterseals.com/explore-resources/facts-about-disability/myths-facts.html
Pasaka. (ndi). Kodi kunyada kwa olumala ndi chiyani? https://www.easterseals.com/explore-resources/facts-about-disability/disability-pride.html
Gernsbacher MA (2017). Kaonedwe ka Mkonzi: Kugwiritsa ntchito chilankhulo choyambirira polemba zaukatswiri kumatha kukulitsa kusalana. Zolemba za Psychology ya Ana ndi Psychiatry, ndi Malangizo a Allies, 58(7), 859–861. doi:10.1111/jcpp.12706
Gernsbacher, MA, Raimond, AR, Balinghasay, MT, & Boston, JS (2016). “Zosowa Zapadera” ndi mawu ongoyerekeza osagwira ntchito. Kafukufuku Wachidziwitso: Mfundo ndi Zotsatira, 1(1), 29. http://cognitiveresearchjournal.springeropen.com/articles/10.1186/s41235-016-0025-4
Atsogolereni Agalu kwa Akhungu. (ndi). Michael Hingson ndi galu wake womutsogolera Roselle. http://www.guidedogs.com/site/PageServer?pagename=programs_community_speakers_hingson
MTIMA: Gulu Lophatikiza Zojambula. (ndi). Kodi kunyada kwa olumala ndi chiyani? https://www.heartsc.org/what-is-disability-pride
Ingram, K. (2017). Kuthandizira maphunziro apamwamba kwa anthu olumala. http://www.ncsl.org/research/labor-and-employment/supporting-higher-education-for-people-with-disabilities.aspx
Institute on Disability/UCED. (2019). Lipoti la pachaka la 2018 la anthu olumala ku America. https://disabilitycompendium.org/annualreport
Job Accommodation Network, Office of Disability Employment Policy. (2019). Malo ogona: Otsika mtengo, okwera kwambiri. Accommodation and Compliance Series. https://askjan.org/publications/Topic-Downloads.cfm?pubid=962628
Ladau, E. (2021). Kuchepetsa kulemala: Zomwe muyenera kudziwa, zomwe munganene, komanso momwe mungakhalire bwenzi. ( tsamba 8-27 ). Ten Speed Press.
Michigan Community Services Commission. (ndi). Nthano, malingaliro olakwika, ndi zenizeni za olumala. https://www.michigan.gov/mcsc/0,4608,7-137-8074_22503_23185-63417–,00.html
National Council on Independent Living. (2021, Okutobala). Disability pride Toolkit ndi malangizo othandizira. NCIL. https://ncil.org/resources/disability-pride-toolkit-and-resource-guide/
Newman, L., Wagner, M., Knokey, AM, Marder, C., Nagle, K., Shaver, D., Wei, X., ndi Cameto, R., Contreras, E., Ferguson, K., Greene, S., and Schwarting, M. (2011). Zotsatira zakusukulu za sekondale za achinyamata olumala mpaka zaka 8 kuchokera kusukulu yasekondale: lipoti lochokera ku National Longitudinal Transition Study-2. (NLTS2) (NCSER 2011-3005). SRI International. https://ies.ed.gov/ncser/pubs/20113005/pdf/20113005.pdf
Mgwirizano pa Ntchito & Kufikira Technology. (ndi). Kupezeka ndi ntchito: Zomwe anthu olumala ayenera kudziwa. https://www.peatworks.org/content/accessibility-and-employment-what-people-disabilities-need-know
Perry, R. (2021). Munthu-woyamba motsutsana ndi chidziwitso-chinenero choyamba. AccessATE. https://accessate.net/features/2519/person-first-vs-identity-first-language
Research and Training Center on Independent Living. (2022). Malangizo: Momwe mungalembe za anthu olumala (9th edition). University of Kansas https://rtcil.org/sites/rtcil/files/documents/9%20ed%20guidelines%20pamphlet%2012.22.2020–fix ed.pdf
Taylor, DM (2018). Anthu aku America olumala: 2014. Maphunziro a Economic Economics. Washington, D.C.: U.S. Census Bureau. https://www.census.gov/library/publications/2018/demo/p70-152.html
US Bureau of Labor Statistics. (2019, February). Anthu olumala: Makhalidwe a ogwira ntchito - 2018. Press release. https://www.bls.gov/news.release/disabl.nr0.htm
Dipatimenti ya Maphunziro ku US. (2018). Lipoti lapachaka la 40 ku Congress la kukhazikitsidwa kwa Anthu Amene Ali ndi Disability Education Act, 2018. https://www2.ed.gov/about/reports/annual/osep/2018/parts-b-c/40th-arc-for-idea.pdf
Virginia Commonwealth University, Rehabilitation Research and Training Center. (2005). Zowona pakulemba ntchito anthu olumala. https://worksupport.com/documents/realities11.pdf
nkhani
Andrews, EF, Forber-Pratt, AJ, Mona, LR, Lund, EM, Pilarski, CR, & Balter, R. (2019). #SaytheWord: Ndemanga ya chikhalidwe cha olumala pakuchotsa "kulemala." Rehabilitation Psychology, 64(2), 111-118.
M'nkhani yochititsa chidwiyi, olembawo akuwonetsa kuti kuyesa kwalingaliro labwino kuchotseratu mawu oti "kulemala" ndi "olemala" kuchokera ku zokambirana zapagulu kungapangitse zinthu zakunja zosayembekezereka, mwachitsanzo kuchepetsa kufulumira kupititsa patsogolo kupezeka. Iwo atsimikiza kuti mmene anthu ambiri ayenera kuganizira za anthu olumala ayenera kufanana kwambiri ndi magulu ena osiyanasiyana, omwe mphamvu zawo ndi zosiyana zawo sizimachotsedwa koma zimakondweretsedwa ndi kuonedwa ngati mbali ya gulu lalikulu.
Lindsay, S., Cagliostro, E., Albarico, M., Mortaji, N., & Karon, L. (2018). Kuwunika mwadongosolo phindu lolemba anthu olumala. Journal of Occupational Rehabilitation, 28, 634-655.
Ndemanga yochuluka ya mabukuwa inafufuza maphunziro ena 6,176 ndi chiyembekezo chophunzira zambiri za ubwino wolembera anthu olumala. Ngakhale akunena kuti kafukufuku wochuluka akuyenera kuchitidwa, malingaliro awo omwe amasonyeza kuti ubwino wake ndi weniweni komanso wokhoza kupimika, kuphatikizapo kusunga bwino ntchito, kupindula kwakukulu, kukhulupirika kolimba kwa ogwira ntchito, ndi kupititsa patsogolo zithunzi zamakampani ndi mbiri za anthu, kungotchula zochepa chabe.
Nota, L., Santilli, S., Ginevra, MC, & Soresi, S. (2014). Maganizo a olemba ntchito pa ntchito kuphatikizapo anthu olumala. Journal of Applied Research in Intellectual Disabilities, 27, 511-520.
Kafukufukuyu akuyang'ana momwe olemba anzawo ntchito amawonera antchito awo olumala, kuphatikiza momwe amawalembera, kuwunika momwe amagwirira ntchito, ndi ntchito zomwe amapatsidwa, ndi zina. Zomwe zapeza zikuwonetsa kuti, ngakhale mtundu wa olumala womwe ukufunsidwa umathandiziradi pakulemba ganyu, olemba anzawo ntchito ali okonzeka kupereka ntchito ndi maudindo osiyanasiyana kwa anthu olumala.
Rohmer, O., & Louvet, E. (2016). Kunena momveka bwino kwa anthu olumala. Njira zamagulu & maubale amagulu, 21(1), 127-140.
Olemba nkhaniyi adachita maphunziro angapo oyesera kuti awone momwe anthu opanda zilema amakhala ndi malingaliro olakwika pa omwe amachita. Zomwe anapeza zikusonyeza kuti anthu opanda zilema amaona kuti anthu olumala amaona kuti anthu olumala ndi “ochezeka” komanso kuti ndi opanda nzeru kuposa anzawo omwe si olumala. Zotsatira zimathandizira kupanga chithunzi chokwanira cha zopinga zomwe anthu olumala amakumana nazo pamoyo wawo watsiku ndi tsiku.
Simplican, SC, Leader, G., Kosciulek, J., & Leahy, M. (2015). Kufotokozera kuphatikizidwa kwa anthu omwe ali ndi luntha laluntha ndi chitukuko: Chitsanzo cha chilengedwe cha malo ochezera a pa Intaneti ndi kutenga nawo mbali kwa anthu. Kafukufuku wa Zolemala Zachitukuko, 38, 18-29.
Kodi kuphatikizana ndi anthu ndi chiyani ndipo kungawoneke bwanji kwa anthu olumala? Olemba nkhaniyi adafuna kufotokozera mawuwa kuti apange chitsanzo chomwe chimakhudza maubwenzi pakati pa anthu ndi zochitika zapagulu pazochitika zosiyanasiyana zaumwini ndi magulu olemala.
Zothandizira pa intaneti
Center for Makolo Information & Resources: Disability Awareness
Mukuyang'ana zowonjezera zokhudzana ndi anthu olumala? Center for Parent Information & Resources yasonkhanitsa zida zosiyanasiyana zodziwitsa anthu olumala komanso ulemu wolumala kuchokera ku Easterseals, United Spinal Association, PACER Center, ndi ena ambiri.
Dipatimenti ya US Department of Labor, Office of Disability and Employment Policy. (ndi). Olemba ntchito ndi ADA: Nthano ndi Zowona.
Mukuyang'ana zowona zachangu za lamulo la Amereka Olemala monga momwe limagwirira ntchito kwa olemba anzawo ntchito? Nawa malo abwino oyambira. Kuphimba chilichonse kuyambira mtengo wa malo ogona mpaka nkhani zamalamulo mpaka zofunikira pakulemba ntchito kwa ADA, tsambali limaphatikizanso maulalo owonjezera zinthu kwa iwo omwe akufuna kuphunzira zambiri.
Websites
Kulumala ndi Thanzi
Gawo ili la nyumba yapaintaneti ya Center for Disease Control and Prevention (CDC) limapereka chidziwitso chokhudza kulumala ndi kuphatikizidwa, kukhala ndi moyo wathanzi, kukonzekera mwadzidzidzi, komanso ziwerengero ndi ziwerengero, pakati pa zina zambiri.
Disability History Museum
Nyumba yosungiramo zinthu zakale yapa intanetiyi idapangidwa kuti "ilimbikitse kafukufuku ndi kuphunzira za mbiri yakale ya anthu olumala ndi madera awo." Alendo apa apeza makanema apakanema, zolemba zoyambira, zithunzi ndi mafayilo amawu, ndi mapulogalamu amaphunziro omwe ali ndi mitu yambiri yokhudzana ndi olumala.
Zindikirani: athu Kwa Opereka PD ndi Kwa Faculty Masambawa amapereka mwayi wosavuta wopeza zida ndi zipangizo zowonjezera kuti zikwaniritse zosowa za akatswiri a aphunzitsi anu kapena ophunzira aku koleji ndi omaliza maphunziro. Kutengera tsambalo, mupeza maulalo opita ku satifiketi za PD ndi zida zothandizira, makanema oyendera, ndi mafomu okonzekera maphunziro, kungotchulapo zochepa.
Othandizira Zinthu:Deborah Deutsch Smith Opanga Ma module:Naomi Tyler Gulu Lopanga Ma module:Editor: Chilolezo: Zomasulira: Katswiri wamawu: Katswiri wazofalitsa / Thandizo laukadaulo: |
Mtsogoleri wapaintaneti: Media:Zithunzi: Chilankhulo: Music: Movies: Zofunsa Akatswiri: Makanema ena onse ndi zithunzi mwachilolezo cha IRIS Center. |
Mukakonzeka, pitani kugawo la Wrap Up.