Please ensure Javascript is enabled for purposes of website accessibility Ikhasi 9: Ukubuyiselwa
  • Isikhungo se-IRIS
  • Resources
    • I-IRIS Resource Locator
      Amamojula, izifundo zezenzakalo, imisebenzi, nokuningi
    • Izifinyezo Zokuzilolonga Ezisekelwe Ebufakazini
      Izichasiselo zocwaningo
    • Imikhuba Esezingeni Eliphezulu
      Izinsiza ze-IRIS kuma-HLP
    • Amafilimu
      Ukuvezwa kwabantu abakhubazekile
    • Amabhuku Wezingane
      Ukuvezwa kwabantu abakhubazekile
    • Uluhlu
      Imigomo ehlobene nokukhubazeka
    • Kwabahlinzeki be-PD
      Izindlela zokufunda, ikhithi yamathuluzi yokusiza ye-PD, nokuningi
    • OkweFakhalthi
      Amathiphu okusebenzisa izinsiza ze-IRIS, amafomu okuhlela izifundo, nokuningi
    • Amavidiyo Wokuzula Iwebhusayithi
      Ukuzungeza Iwebhusayithi yethu namamojula
    • Okusha & Okuzayo Maduze
      Amamojula akamuva nezinsiza
    • Izinsiza Ezigciniwe ze-IRIS
      Amamojula, amathuluzi okuqondanisa, nokuningi
  • Izinketho ze-PD
    • Izitifiketi Ze-PD Zothisha
      Isitifiketi sethu, amahora akho e-PD
    • Ngena ngemvume ku-IRIS PD yakho
    • Kwabahlinzeki be-PD
      Izindlela zokufunda, ikhithi yamathuluzi yokusiza ye-PD, nokuningi
    • I-IRIS+ Isikole Nenkundla Yesifunda
      Ithuluzi elinamandla labaholi besikole
  • Imibiko
    • Imibiko ye-IRIS yangaphakathi
      Imibiko ngokusetshenziswa kwe-IRIS nezimpumelelo
    • Imibiko Yokuhlola Yangaphandle
      Ukuhlolwa kwesikhungo se-IRIS
    • Izindaba ze-IRIS
      Izinsiza zethu, izindaba zakho
    • Izindaba & Events
      Yini, nini, futhi yenzeka kuphi
  • Usizo
    • Usizo nokusekela
      Thola izinzuzo ezigcwele ezinsizeni zethu
    • Amavidiyo Wokuzula Iwebhusayithi
      Ukuzungeza Iwebhusayithi yethu namamojula
  • Ukubhekana Nokuziphatha Okuyinselele (Ingxenye 1, Eyisisekelo): Ukuqonda Umjikelezo Wokulingisa
Challenge
Imicabango Yokuqala
Imibono Nezinsiza

Yini okufanele othisha bayiqonde mayelana nokuziphatha okuyinselele?

  • 1: Ukuziphatha Okuyinselele

Othisha bangabona kanjani futhi bangenelele lapho ukuziphatha kwabafundi kwanda?

  • 2: Umjikelezo Wokulingisa
  • 3: Zolile
  • 4: Qalisa
  • 5: Ukuyaluza
  • 6: Ukusheshisa
  • 7: iqoma
  • 8: Ukwehla
  • 9: Ukubuyiselwa
  • 10: Ukuhlanganisa Konke

Resources

  • 11: Izinkomba, Izinsiza Ezengeziwe, kanye Nezikweletu
Qedani
Assessment
Nikeza Impendulo

Othisha bangabona kanjani futhi bangenelele lapho ukuziphatha kwabafundi kwanda?

Ikhasi 9: Ukubuyiselwa

Uma uthisha esebuyise ukuzola ekilasini futhi ukuziphatha komfundi sekwehlile ngokufanelekile, umfundi ungena esigabeni sokugcina somjikelezo wokulingisa— Isigaba Sokubuyisela. Lesi sigaba siphawula inguquko phakathi kweSigaba Sokuhoxisa kanye neSigaba Sokuzola. Uthisha kufanele asekele umfundi njengoba kancane kancane ebuyela ekilasini.

Indlela Umfundi Abukeka Ngayo

Kulesi sigaba sokugcina, abafundi ngokuvamile bayathotshiswa. Bangase:

  • Gwema ukukhuluma ngesigameko
  • Kubonakala sengathi ugadiwe
  • Uncamela ukusebenza uwedwa emsebenzini ojwayelekile

Amasu Okusebenzisa

Ngokwengxenye enkulu, amasu asetshenziswe esigabeni sokuqala sokuzola ayasebenza naseSigabeni Sokubuyisela. Bheka ithebula elingezansi ukuze uthole amanye amasu namathiphu engeziwe okuxhasa umfundi phakathi neSigaba Sokubuyisela. Indlela uthisha asebenzisa ngayo la masu ingahluka kuye ngohlobo nokuqina kokuziphatha okuphezulu.

Isu Amathiphu
Yenza kafushane (3-5 amaminithi) iseshini yokuxoxisana nomfundi ukuze abuyekeze ifomu lezingxoxo umfundi aligcwalise esiGabeni Sokukhuphuka.
x

Iseshini yokuxoxisana

ingxoxo emfushane phakathi komfundi nothisha ukuze kubuyekezwe isigameko sokuziphatha esibalulekile, sivimbele ukuthi singaphinde senzeke ngokuhlela izimpendulo ezihlukene, kanye nokubuyela emuva emisebenzini evamile; ngokuvamile isetshenziswa phakathi Nesigaba Sokubuyisela somjikelezo wokulingisa

  • Linda kuze kube yilapho wena nomfundi nehlise umoya. Ukuxoxisana kusenesikhathi kungase kube nomphumela ongemuhle, njengoba umfundi engase angakulungeli ukwamukela umthwalo wemfanelo futhi aqhamuke nezixazululo.
  • Qiniseka ukuthi uxoxa ngalokhu okulandelayo:
    • Izicupha
    • Uhlelo lokusebenza lwezibangeli ezizayo
    • Lokho umfundi akudingayo ukuze aphinde ahlanganiswe ekilasini
  • Othisha bavame ukucabanga ngokungalungile ukuthi ukuxoxisana kuzophinde kuqalise ukuziphatha okuyinselele. Kodwa-ke, ukuxoxisana kungasiza ekuboneni izibangeli namasu okubhekana nakho.

Chofoza ifomu elingezansi ukuze ubuke isampula lefomu othisha abangalisebenzisa lapho bexoxa nomfundi.

  • Ifomu Lokuxoxa Ngothisha

Qaphela: Nakuba ukuxoxisana kungase kuthathe isikhathi sokufundisa, isikhathi esisetshenziswe kahle. Ukuxoxisana kungasiza umfundi nothisha baqonde ukuziphatha ukuze kuvinjwe ukuthi kungenzeki futhi. Ukungabikho kokuxoxisana kungase kubonise kumfundi ukuthi ubalekile nokuziphatha.

Yenza iseshini yengxoxo emfushane nekilasi.

Ezimweni lapho umfundi ekhishwa ekilasini:

  • Xoxa ngesigameko nekilasi.
  • Nikeza abafundi ithuba lokwabelana ngemizwa nemizwelo yabo.
  • Gcizelela ukusekela umfundi lapho ebuya.
  • Gwema ukukhuluma kabi ngomfundi noma ukwabelana ngolwazi oluyimfihlo.
Qinisekisa ukuziphatha okuhle komfundi.
  • Sebenzisa indumiso eqondene nokuziphatha lapho umfundi eziphatha ngendlela efanele.
  • Khulisa imvamisa yokuqiniswa okuhle.
Kancane kancane hlanganisa umfundi ezinhlelweni ezijwayelekile zasekilasini.
  • Yenza umfundi asebenze emisebenzini ehlobene ezimele uma engabaza ukuhlanganyela neqembu.
Yenza umfundi aziphendulele ngokuziphatha kwakhe.
  • Nakuba umfundi engase aqale ukubonisa ukuziphatha okufanele, bambelela ngokuqinile emiphumeleni emisiwe.
  • Imiphumela kwesinye isikhathi iyadingeka ukusiza ukwehlisa amathuba okuthi ukuziphatha okwenzeka esikhathini esizayo.

Kule vidiyo, uMnu. Santini ubonisa izinyathelo okufanele othisha bazithathe ngesikhathi seSigaba Sokubuyisela (isikhathi: 7:11).

/wp-content/uploads/module_media/bi1_elem_media/movies/bi1_elem_p09_phase_recovery_js.mp4

Okulotshiweyo

Okulotshiweyo: Isigaba Sokubuyisela

Uthisha: Hheyi, ake sixoxe ngokwenzekile ngaphambili. Singaqala ngokucabanga kwakho?

Nora: Kulungile.

Mfundisi: Kuhle! Ngiyabona ukuthi ukhungathekile ukuthi ulinde ukwenza umsebenzi wakho wezibalo. Bekunzima ukuzwa abanye abafundi bebuza imibuzo obuvele uzazi izimpendulo zayo? Ngiyakuqonda ngokuphelele lokho, kodwa wenzeni?

Nora: Ngikhulumile. Ngabe sengimemeza futhi ngashaya isihlalo sami.

Uthisha: Nami ngikubonile lokho. Kwahamba kanjani lokho? Uzizwa kanjani ngomphumela?

UNora: Ngizizwa nginamahloni, futhi ngifisa sengathi ngabe angikwenzanga.

Mfundisi: Ngiyazi. Ucabangani ngalokho ongakwenza ngokuzayo? Nginike imibono, ngingakusiza.

Nora: Mhlawumbe ngingacela ukusebenza kusenesikhathi?

Mfundisi: Kuhle. Lowo umqondo omuhle kakhulu. Kunganjani ngitholele imisebenzi eyinselele ongayigcina edeskini lakho ngezikhathi ezinjengalezi?

Nora: Kulungile.

Uthisha: Futhi khumbula ukuthi uhlale unenketho yokuya eKhoneni Lokuthula futhi usebenzise imisebenzi elapho.

Nora: Kulungile.

Mfundisi: Kuhle. Manje, nansi into: noma nini lapho umfundi ebonisa noma yikuphi ukuziphatha okungaphephile ekilasini uthisha udinga ukubiza ekhaya futhi abhale ukuthunyelwa kwehhovisi. Kulungile, ngifuna ukwenza isiqiniseko sokuthi uyakwazi lokho ngakho-ke akumangazi. Unemibuzo ngalokho?

Nora: Cha. Ngiyakuzwa.

Mfundisi: Kuhle! Ngaphambi kokuthi siqhubeke, ingabe kukhona okunye okudingayo noma ofuna ngikwazi? Kukhona okunye engingakusiza ukuthi ulinde kangcono ngokuzayo?

UNora: Angazi. Ngihlale ngilindele ukuthi abantu abadala basize ezinye izingane ukuze zingisize.

Uthisha: Kunjalo. Unodadewabo wengane.

Nora: Yebo. Uthola konke ukunakwa.

Thisha: Ngiyaxolisa ukuzwa lokho. Lokho kufanele kube nzima kakhulu. Uma ufuna ukukhuluma ngalokho singakwazi ngokuphelele.

Nora: Kulungile.

Thisha: Uzizwa unjani manje?

UNora: Ngizizwa nginamahloni, kodwa ngizizwa ngingcono kakhulu.

Uthisha: Kuyaqondakala lokho. Ngiyajabula ukuthi uzizwa ungcono, futhi ngifuna nje wazi, ngijabule kakhulu ukuba nawe ekilasini lami.

UNora: Ngiyabonga.

[ ukuphawula kukaJohanna Staubitz ]

UMnu. Santini uhola ingxoxo yokuxoxisana no-Nora, futhi isinyathelo sokuqala sale ngxoxo ukubuka ifomu kanye nohlobo lokuvumelana ngokwenzekile. Futhi uyazi ukuthi uMnu. Santini usebenzisa ulimi olunjengokuthi “Ngiyabona ukuthi uzizwe ngale ndlela”; “Nami ngikubonile lokho.” Uqinisekisa okuhlangenwe nakho komfundi ngezinga ongakwazi ngalo futhi umbuze imibuzo mayelana nokuthi yini abeyidinga, kungani kwenzekile, nokuthi ingabe kuyixazulule ngempela inkinga. Futhi lokhu kusiza ngempela umfundi ukuba athuthukise ikhono lokuzicabangela futhi, esikhathini esizayo, aqaphele lapho eqala ukukhula, abone lezo zimpawu ngokwakhe. Futhi lokhu kubenza bakwazi ukufuna izixazululo esikhathini esizayo.

UMnu. Santini noNora manje baqhubeka nale ngxoxo. Bachithe ingxenye yokuqala bexoxa ngokwenzekile ukusiza ukuthuthukisa ikhono likaNora lokubona lapho edinga ushintsho endaweni akuyo. Ngakho udinga ukwazi ukuthi yiziphi izinto ezimbangelayo, njengoba kwenza uMnu. Santini. Leyo ngxoxo iwusizo kubo bobabili. Kodwa manje abadinga ukwakhela phezu kwalokho wumbono wokuthi yini okufanele bayenze lapho oyedwa wabo noma bobabili bebona ukuthi kunesidingo soshintsho. Ngakho basebenzisana ukuze bakhombe amasu athile futhi uNora uyakwazi, khona kanye ngaphandle kwesango, ukusho, ukwenza isiphakamiso esihle kakhulu. Okuhle, mhlawumbe ngingacela ukuqhubeka. Kufana nokucela usizo, kulungile, kodwa kufaniswe nesimo sakhe sokuqala: ukulinda. Futhi uMnumzane Santini ugcizelela ukuhlanganyela kwakhe ngale ngxoxo ngokuthi, “Umbono omuhle lowo,” bese akhela phezu kwawo ngokuphakamisa ukuthi, uyazi, uthatha indima ebalulekile, futhi ahlanganise, niyazi, isethi yemisebenzi angaba nayo kuye ukuze amnikeze esimweni esinjalo. Ngaphezu kwalokho, uthi, uyazi, ngenye indlela, ungahlala uyothatha ikhefu eKhoneni Lokuthula. Futhi lona umqondo omuhle ngempela. Kuyazuzisa ukuthi lelo khefu lingatholakali ku-Nora kuphela kodwa nakwabanye abafundi ekilasini. Futhi futhi, kubalulekile nje ukuthi uma uzosebenzisa into efana nendawo yokuphumula noma Ikhona Lokuthula, ukuthi uzifundise ngokucacile izinqubo zokungena nokuhlala nokuzisebenzisa ekilasini.

Le ngxoxo inobuqili, futhi kungaba isilingo kakhulu ukukubekela eceleni lokhu noma mhlawumbe ungakhulumi nomfundi ngayo bese uvele wenze umphumela. Kodwa uMnu. Santini uyaqhubeka futhi atshele uNora ukuthi yini okufanele yenzeke ngokwemigomo yesikole noma yasekilasini ukuze aphendule ekuziphatheni kwakhe okuyinselele enkulu nokukhahlela ideski, ewisa izinto. Lezo zinto zaziyingozi kuNora nakwabanye abafundi. Kodwa ukwenza ngesihawu, futhi ngiyaluthanda ulimi lwakhe lapha oluthi “Nansi into,” ngakho-ke umlungiselela izindaba ezimbi kodwa agcine ngenothi elihle kanye nolunye ahlola ngalo, njengokuthi “Ingabe lokho kunengqondo kuwe?” Futhi uNora uthi, “Yebo,” futhi uma enemibuzo, angayibuza. Kodwa okubalulekile ukuthi unomusa kodwa uqinile ngale miphumela. Ngizokwengeza futhi ukuthi kungaba isilingo ngempela ukusebenzisa le ngxenye yengxoxo, uma ungeyena omunye walabo thisha abafuna ukugwema le ngxoxo, ungase ube omunye walabo thisha abalingeka ukuba uhlobo lwecala kanye namahloni ngomzamo wokuvimbela umfundi ekwenzeni lokhu futhi. Futhi ngizokuxwayisa nje ukuthi uzikhumbuze ukuthi uhloniphe kodwa uqine. Leyo miphumela izozikhulumela yona.

Ngakho-ke kule ngxenye yokugcina yengxoxo yedebrief, uMnu. Santini, uyazi, ukhuluma ngezinto eziningi ezahlukene. Enye ixoxa ngezinye izindaba noma izindaba ezingasekelwe esikoleni njengokuthi, "Hey."

Uyazi ukuthi ukuvuma okufana nalokhu akukona ngempela ukuthi usabela kanjani, ngisho nalapho ontanga yakho bebuza imibuzo eminingi. Njengokuthi, "Ingabe zikhona ezinye izinto ezenzekayo okufanele ngizazi ngazo?" Ngakho-ke leli yithuba elingagcini nje ngokufunda mayelana nezibangeli ezingasekelwe esikoleni kodwa futhi lokulungisa nokwakha ubudlelwano kanye nokuxhumana ukuthi unendaba nokuthi kwenzakalani ngomfundi ngaphandle kwesikole. Ngakho ngaphandle kwesikole. Ngakho-ke le ngxenye yengxoxo isebenza ngezinhloso eziningi ngalowo mqondo. Ngaphezu kwalokho, uMnu. Santini unikeza ngokusobala ukwesekwa komfundi.

Ngokuthi, “Hey, uma uke wafuna ukukhuluma ngakho, ngikhona,” aphinde akhulume nokusekelwa ngokubuza, ahlole ukuthi uzizwa kanjani. “Unjani manje?O, ngiyakuqonda ukuthi uzizwa ngaleyondlela, unamahloni kancane,” agcine ngokuqinisekisa uNora nendima yakhe ekilasini kanye nokuba kwakhe ekilasini. Abafundi badinga ukuzwa lowo mqondo wokuba ngabangane ukuze baphumelele ngempela. Ngakho ngicabanga ukuthi leyo yindawo enhle ngempela ngoMnu. Santini yokuphetha, futhi akulula ngaso sonke isikhathi ukwenza lokho.

Kunengqondo ngempela kuthisha ngisho nangalesi sikhathi ngesikhathi sokutakula, uyazi, mhlawumbe awubanga naso isikhathi esanele sokululama, futhi umfundi unakho. Futhi uma kungenzeka ukubambezeleka le ngxoxo nize nibe nobabili, kungcono nakakhulu. Kodwa ngezinye izikhathi kufanele sivele sijule futhi sithole lolo zwelo, nakuba sicindezeleke kakhulu ngokwenzeke ngaphambilini. Kodwa lesi yisimo lapho uma singakwazi ukukhuphuka ngaphezu kwemizwa yethu futhi sibe nale ngxoxo esekelayo ecacile kodwa esiza ukulungisa ubudlelwano. Inayo leyo nkokhelo yesikhathi eside, nakuba ingaba nzima esikhathini esifushane, futhi ngezinye izikhathi ingabi nzima esikhathini esifushane. Kuzwakala kumnandi nje ukwenza.

Uma amaqhinga asetshenziswe kulesi sigaba ephumelela, umfundi uzobuyela esigabeni sokuzola. Okokuqala, u-Kathleen Lane uchaza kabanzi mayelana nokuthi uthisha angaxoxa kanjani nomfundi kanye nekilasi ngesikhathi seSigaba Sokubuyisela. Okulandelayo, u-Pamela Glenn uchaza inqubo yakhe yeSigaba Sokubuyisela. Ekugcineni, uDkt. Gloria Campbell-Whatley uxoxa ngokubaluleka kokusebenzisa imikhuba yokubuyisela ukuze asekele abafundi phakathi nalesi sigaba.

Kathleen Lane, PhD, BCBA-D
Professor
Umnyango Wezemfundo Ekhethekile
Hlanganisa Iphini Leshansela Lokucwaninga
Inyuvesi yaseKansas

(isikhathi: 3:39)

/wp-content/uploads/module_media/bi1_elem_media/audio/bi1_p09_elem_lane.mp3

Okulotshiweyo

Pamela Glenn
Umeluleki Wokufundisa, Owayenguthisha

(isikhathi: 3:35)

/wp-content/uploads/module_media/bi1_elem_media/audio/bi1_p09_elem_glenn.mp3

Okulotshiweyo

Gloria Campbell-Whatley, Ed.D.
USolwazi, Imfundo Eyisipesheli
Inyuvesi yaseNorth Carolina, eCharlotte

(isikhathi: 1:41)

/wp-content/uploads/module_media/bi1_elem_media/audio/bi1_p09_both_campbell.mp3

Okulotshiweyo

Okulotshiweyo: Kathleen Lane, PhD, BCBA-D

Esigabeni sokululama, ngokuvamile, izikole zizoba nefomu lokubonisana elizozivumela ukuba zithole ithuba lokuba nohlaka lokuhamba kulolu hlelo lokuxazulula izinkinga nomfundi, zibheke ngokushesha okusanda kwenzeka, okungenziwa ngendlela ehlukile ukuze kuvinjwe ngokuzayo. Futhi singacabanga ngalokhu njengomsebenzi wokuxoxisana. Manje, ngethemba, uma uhleli phansi ukwenza le ngxoxo nomfundi ngalesi sikhathi, uphumelele ukubanikeza umsebenzi ozimele abangawenza, futhi lonke ikilasi libuyele endleleni ngoba asifuni wonke amehlo kumfundi. Ngalesi sikhathi, uthisha angaphindela kumfundi athi, “Ngiyazi ukuthi lokho bekungakhululekile ngempela futhi nami angikhululekile ngalokho okusanda kwenzeka. Uma ungazi ukuthi kwakuyini lelo qhuzu, ungase usho into enjengokuthi, “Kwakubonakala kimina ukuthi angizwanga nokuthi ngikubonile lokhu, ngivele ngabheka ngakubona wenza lokhu. Futhi empeleni okwenzayo kulo mzuzu ukukhuluma nomfundi ukuthola ukuthi kungani kwenzeke lokhu? Yini eyabeka inkundla yokuthi lokhu kwenzeke? Futhi inhloso akukona ukusola muntu, kodwa inhloso wukufunda kukho ukuze sikwazi ukugwema lokhu kuphinde kwenzeke esikhathini esizayo. Futhi kungase kube into elula njengokuthi “Ngenkathi unikeza leyo mpendulo yokugcina ekilasini futhi uthi nganginephutha, kungiphoxe ngokuphelele phambi kwabo bonke abangani bami futhi ngangingafuni ukwenza into enjalo. Futhi lapho ngicabanga kakhulu ngakho, kwaba yilapho ngikhungatheka nakakhulu ngoba ngangizwa sengathi ungibizile phambi kwabangane bami.”

Futhi kungenzeka ukuthi uthisha ukugejile ngokuphelele lokho futhi akazange abone nokuthi ukuthi “Cha lokho akulungile impela” kwakumcasula lowo mfundi noma kwakumlulaza ngandlela thize. Ngakho-ke ngalolo lwazi olusha ndawonye, ​​lowo thisha nalowo mfundi bangeza nohlelo lokusebenza. Futhi kungase kube lula njengoba mhlawumbe umfundi edinga isikhathi esengeziwe sokucabanga ngemibuzo ukuze abe nethuba lokuza nempendulo efanele kusenesikhathi.

Ngakho ungase uqhamuke nento enjengokuthi, “Kusasa, ngizokubuza umbuzo esigabeni sethu sezingxoxo, futhi ngifuna ucabange ngalokhu. Futhi uma ufuna ukuveza imibono yakho kwabanye babangane bakho noma ubuze nami ngaphambi kokuba kuqale ikilasi, ngiyajabula ukwenza lokho.” Noma ungase uthi, phakathi nengxoxo evamile, “Heyi, Jesse, ngizofuna ukuthola umbono wakho kokuthile ngomzuzwana nje, kodwa ngizodlulela lapha futhi ngihlole no-Alexis ukuze ngithole imicabango yakhe kuqala.” Futhi lokho kuxhumana okuncane kunikeza u-Jesse ithuba lokucabanga imizuzwana embalwa. “Kulungile, uzongibuza umbuzo futhi ngiyazi ukuthi kuzolunga. Zikhulumele kahle. Kwabanye abafundi, kunzima ngempela [ukuhleka] ukuthola impendulo yokulungisa noma ukutshelwa ukuthi benze okuthile okungalungile noma basho okuthile okungalungile, futhi kuzwakala okomuntu siqu kakhulu kunalokho obekuhloselwe ukuvela ngakho. Ngakho-ke kulabo bafundi, ungase uze uthi, “Hhayi-ke, ngiyazi ukuthi uqedela umsebenzi wakho wokubhala njengamanje futhi ngizobuya emizuzwini embalwa nje, sizobe sesihlela iphepha lakho ndawonye ngosonhlamvukazi nama periods.

Ngakho lokho kubenza bazi ukuthi sengizokunikeza impendulo bese kubanikeza ithuba lokuzihlola kabili ukuze balungele ukuzwa ukuthi uthini. Ngakho-ke, le seshini yokuxoxisana isinika ithuba lokufunda ngalokho okungahambanga kahle ngokombono wabo bobabili abantu futhi siqhamuke nendlela entsha yokuqhubekela phambili ngokuzayo. Akulona icala. Kuwukufunda.

Umbhalo: Pamela Glenn

Ngenkathi lowo mfundi enomzuzu, ngizobuyela kwabanye abafundi. “Ingabe wonke umuntu ulungile? Ingabe ikhona imibuzo? Unaye umaqondana ongasebenza naye? Ngoba kuzomele ngiyoyinakekela manje lento. Ngiyaxolisa kakhulu ukuthi lokhu kuyenzeka futhi blah, blah, blah. Wenza umsebenzi omuhle. Ngiyayithanda indlela osebenzela ngayo ilungu lomndeni wakho elidinga isikhathi esengeziwe.” Ngakho bazongena emsebenzini. Bese ngizobuyela ngaleso sikhathi, futhi mina no-Johnny sizoba ngokushesha okukhulu “Uyaphila? Udinga ini? Uyazi, kufanele sikulungise lokhu.” Kwesinye isikhathi ungayilungisa okwamanje. Kwesinye isikhathi kufanele uqhamuke nohlelo olude ngoba usenekilasi labafundi abasebenzayo. Ngakho-ke, uma kuyinto esingavele siyilungise ngokushesha, “Ingabe ukulungele ukubuya futhi uqhubeke?” Kuye ngokuthi yini ebacasulelile, uma bengaphinde bahlangane nomphakathi, senza kanjalo. Uma kungenjalo, khona-ke bahlala nami. Uma kungenjalo, futhi badinga ukuphuma egumbini, ngizobe sengibiza umeluleki wokuqondisa noma othile. Angithandi uma umfundi efika kuleso simo bese ephuma exoxa nomunye umuntu ngoba kumele achaze, mhlawumbe lowo muntu akamazi. Ngakho-ke, ngithanda ukwenza lokho ngokwami, kodwa uma bedinga nje isikhathi sokuphuma ekamelweni, ngizobanikeza leyo nketho. Bese sizohlangana. Bese sizokhuluma ngalokhu. Leyo ingxoxo yangempela yomuntu oyedwa. Kimina, inqubo yokutakula iwukuthi... Angifuni ukwenza lokhu izikhathi eziningi. Isikhathi sokuqala sikwenza, kuzojula futhi kube nenjongo. Ingabe kungenzeka futhi? Yini esingayibeka ukuze kungaphinde kwenzeke lokhu? Futhi ngizimisele ngokubhala phansi icebo. Sinento esiyibiza ngokuthi i-behaviour reflection. Ngizokubuza, uma usupholile, “Uyakwazi ukukhuluma ngalokhu manje? Bekwenzekani ngempela?” Izwi lami lithambile. Iphansi. ngilalele. Ngenza ukucabanga okuningi. “Ngiyezwa nithi umsebenzi ubunzima, naningaqondi. Ngiyakuzwa uthi Sbanibani wakuthinta noma wathatha ipensela lakho lakuhlanyisa. Ngikuzwa uthi…” Ngakho, kuningi lokho okwenzekayo. Bakho okwenzile. Sikhuluma ngalokho kakhulu. Uyawumosha, uyawugqokisa. Umnikazi wayo. Umoshile. Ngakho, “Yini oyenzile eyayingalungile?” Futhi uzobezwa bethi, “Bengifanele ngabe angikaze ngijikijele isihlalo sami. Bazozisola kakhulu. Ngibe nabafundi abambalwa kakhulu abafinyelele kuleso sigaba, futhi babhekile base bethi, “Yebo, ngikwenzile lokho. Manje yini?” Angikaze [ngihleke] ngikuzwe lokho ngempela. Kube ngukuthi “Bekungamele ngikwenze lokho.” Kwakungenzekani noma kwenzekeni? “Ngasijikijela isihlalo sashayisa abangani bami kanti bengingaqondile lokho. "Kulungile, manje ithini imiphumela yalokho?" “Umngani wami ulimele.” “Manje, yini okufanele uyenze?” “Kufanele ngikulungise lokho.” "Uzokulungisa kanjani lokho?" Sizobe sesibhala phansi uhlelo lwalokhu ukuthi ukuziphatha kwakunjani, futhi yilokhu engikwenzile. Ngakho-ke, ngokuzayo lapho ngizizwa kanjena, ngizo… Bese sizobeka amaphuzu ama-3 kuye kwayi-5. Bese nginekholomu encane yokuthi ngizokwenzani ukuze ngikusize uqinisekise ukuthi lokhu kuyenzeka. Ngizoyithumela ekhaya, ikhophi, umzali uzosayina ukuze athi, “Ngiyaqonda ukuthi lokhu kwenzekile. Ekhaya, ngizoyiqinisa.” Kuyinto phakathi komfundi, umzali, nami. Akekho omunye oyibonayo.

Okulotshiweyo: Gloria Campbell-Whatley, EdD

Manje Esigabeni Sokubuyisela, isiyalo sokubuyisela noma ubulungisa bokubuyisela esimweni kubaluleke kakhulu. Ubulungiswa bokubuyisela esimeni noma isiyalo sokubuyisela kuyindlela ongalungisa ngayo noma yikuphi okubi okwenzile. Ngakho uthola ithuba lokubheka ukuziphatha kwakho, ukubuka ukuziphatha, bese ukukulungisa. Bese uqala ukukhuluma ngakho, kulungile, lena into oyenzile. Bekungalungile. Manje, asiyilungise. Ngingenzani ukuze ngilungise? Futhi lokho kwehluke kakhulu kokuthi “Ngiyakumisa, phuma emnyango, uye ekumisweni okusekilasini.” Akukho ukubuyiselwa. Futhi lokho kubuyiselwa kubalulekile kumfundi ukulungisa lelo cala. Ngakho ulwe endaweni yokudlela futhi uphonsa ukudla lapha, ngakho ungena endaweni yokudlela wenze umsebenzi othile, usula amatafula, ushanele noma uhlanze. Usekhona, awumisiwe, kukushiya uyingxenye yekilasi. Awukhishelwa ngaphandle. Uzolungisa okwenzile. Bese uqala ukuphatha izinto ngendlela ehlukile uma usuzokwenza icala. Uzoyiphatha ngenye indlela ngoba uyilungisile. Ngakho uyazi ukuthi kukhona enye indlela yokubhekana nayo. Isebenza kahle ngempela kuleso Sigaba Sokubuyisela.

Vumela abafundi baqale nge-slate ehlanzekile ngemva kweSigaba Sokubuyisela. Nakuba kungase kube nzima ukuqhubekela phambili, ukunikeza umfundi ithuba lokuqala kabusha kungase kumkhuthaze ukuba ahileleke ekuziphatheni okufanele kakhulu.

Ukuqedela Isigaba Sokubuyisela kungaba nzima. Uthisha akumele aphathe kuphela umfundi ongaziphethe kahle kodwa abhekane nemizwelo kanye nalokho okulindelwe yikilasi. Ngaphezu kwalokho, uthisha kufanele abhekane ngokwethembeka namaphutha akhe nemizwa ehambisana nesigameko. Umgomo kumele kube wukwakha indawo yokufunda enempilo.

Activity

Kuvidiyo engezansi, uMnu. Santini uqhuba iseshini yokuxoxisana noKai.

/wp-content/uploads/module_media/bi1_elem_media/movies/bi1_elem_kai_p09_phase_recovery.mp4

Okulotshiweyo

Okulotshiweyo: Isigaba Sokubuyisela

Uthisha: Sawubona, Kai. Ake siphinde sibuyekeze okwenzeka ngaphambili. Kulungile?

Kai: Yebo.

Thishela: Ngizosebenzisa leli fomu ukuqondisa ingxoxo yethu. [ithinta ifomu lokuziphatha lokuxoxisana]

Kai: Yebo.

Mfundisi: [ithatha ukuziphatha kwe-debriefing ifomu] Cool. Ngikubone ucasuka uphume ugijima ekilasini. Umm ungangitshela ngokwenzeka ngokubuka kwakho?

Kai: Ngangazi ukuthi kuzomele ngibe nejika. Angazi ukuthi afundwa kanjani wonke amagama, futhi wonke umuntu uyayazi.

Mfundisi: ngiyabona. Ngakho-ke, wawuvele ucasukile ngaphambi kokuthi uqale futhi lapho sekuyithuba lakho, uhlangabezane negama elinzima. Wenzani ukuze ubhekane nakho konke lokho?

Kayi: Angazi. Ngacasuka ngabaleka.

Mfundisi: Yebo. Kwenze kanjani lokho kuwe?

Kai: Hhayi kuhle. Manje ngibukeka ngimubi ngazo zonke izinhlobo zezindlela.

Uthisha: Ngiyakuqonda kahle ukuthi uzizwa ngaleyo ndlela, kodwa ngicabanga ukuthi ofunda nabo bayakuthanda futhi bayakwazisa futhi awunakho okukhathazeka ngakho. Kodwa ingabe kukhona okunye ongakuzama ngesikhathi esizayo okungase kusebenze kangcono?

Kai: Ngingeqa isikhathi sami?

Uthisha: Icebo elihle lelo. Bese kuthi ngokuzayo sivumelane nje uma ufika egameni ongalazi, ama popcorn nje komunye umuntu. Kulungile?

Kayi: Kulungile.

Uthisha: Ungakwazi futhi ukucela usizo njalo. Alikho ihlazo kulokho. Umm, ngizophinde ngizame ukukunikeza isikhathi sokubheka iziqephu kusenesikhathi uma uthanda. Kulungile? Mhlawumbe singazijwayeza umusho wokuqala futhi uqale umsebenzi we-popcorn izikhathi ezimbalwa ezilandelayo.

UKayi: Ngingathanda lokho.

Mfundisi: Um. Ngifuna uzame ukubhala phansi lamasu. Ungabhala “Cela usizo lukathisha bese uqhubeka usuka lapho.ibeka ifomu lokuziphatha lengxoxo emuva phambi kukaKai]

Kayi: Kulungile.

Uthisha: Ungangazisa uma udinga noma yiluphi usizo.

Kayi: Sengiqedile. [izandla kuthisha indlela yokuziphatha]

Mfundisi: Kulungile, Kai. Muhle umsebenzi wokubhala lawo maqhinga esiwahlonze. Okunye okumele sikhulume ngakho. Noma nini lapho umfundi ebonisa noma yikuphi ukuziphatha okungaphephile ekilasini, njengokuphuma ekamelweni ngaphandle kwemvume, uthisha udinga ukubiza ekhaya futhi abhale ukuthunyelwa kwehhovisi. Ngifuna ukwenza isiqiniseko sokuthi uyakwazi lokho ngakho akumangazi. Ingabe unayo imibuzo ngalokho?

Kay: Cha, kodwa umama uzohlanya.

Uthisha: Ngizokwenza konke okusemandleni ami ukuqinisekisa ukuthi umama wakho uyaqonda ukuthi konke lokhu kuyingxenye yenqubo nokuthi ufunda ukuthi ungahlangabezana kanjani nezidingo zakho. Kulungile? Ngakho, akukho ukukhathazeka ngalokho.

Kayi: Ngiyabonga.

Mfundisi: Kuhle. Futhi ucabangani ngokwenza isikhathi esengeziwe sokuzijwayeza ukufunda?

UKayi: Ngingathanda lokho.

Uthisha: Kuzwakala kukuhle lokho. Umm, ngizokhuluma nomama wakho ngalokho, bese ngibonga kakhulu ngokuba nale ngxoxo. Ngicabanga ukuthi wenze umsebenzi omuhle, futhi ngijabula kakhulu ngokuthi usekilasini lami.

Kai: Ngiyabonga, Mr. S.

Ngemva kokubukeza ividiyo, phendula imibuzo elandelayo. Ungathayipha izimpendulo zakho endaweni engezansi kwevidiyo. Nokho, le nkambu ihlinzekelwe ngezinjongo zokuzindla kuphela; izimpendulo zakho ngeke zitholakale ukuze zilandwe noma ziphrintwe.

  1. Ucabanga ukuthi le seshini yokuxoxisana ibisebenza kahle? Chaza ukuthi kungani kungenjalo.
  2. Ngemva kokubonisana noKai, uMnu. Santini angaxoxa kanjani nekilasi?

Manje njengoba usuthole ithuba lokuzindla, lalela impendulo ka-Johanna Staubitz (isikhathi: 1:20).

U-Johanna Staubitz, PhD, BCBA-D
Usazi Webhizinisi
Umnyango Wezemfundo Ekhethekile
I-Vanderbilt University

/wp-content/uploads/module_media/bi1_elem_media/audio/activity_kai/bi1_elem_staubitz_phase_07_recovery.mp3

Okulotshiweyo

Umbhalo: Johanna Staubitz

Iseshini yezingxoxo uMnu. Santini noKai ababenayo yasebenza. Ngaleso sikhathi, uKai wakwazi ukuhlonza ukuthi kwenzekeni futhi akhulume ukuthi uyawaqonda amaphutha akhe, noma ukuthi ukuziphatha kwakhe kwakungalungile futhi kungaphephile. Akukhona nje ukuthi uMnu. Santini, ngaleyo ngxoxo, usiza uKai ukuba athuthukise amakhono okubona izimbangela futhi abandlulule ukuthi ukuziphatha kwakhe kuhambisana nalokho okulindelwe ekilasini, kodwa futhi, bakha izixazululo ezingase zibe khona, njengokuthatha ipasi noma ukweqa ithuba lakhe noma ukuthola ukubuka kuqala ngokunyenya ezindimeni, ukuze alungele ukuzifunda. Ngakho-ke, baqhamuke nezindlela ezithile abangasebenzisana ngazo kancane ukwenza lolo hlobo lomsebenzi luhambe kangcono ngokuzayo.

Manje, lapho kuxoxwa nekilasi, lokhu ngokuvamile kwakungenzeka ngaphandle kukaKai futhi uMnu. Santini kufanele axoxe ngokwenzekile, ngokwenziwa uKai, futhi avumele abafundi ukuba babelane—kodwa ungabacindezeli—kodwa bavumele baveze imizwa yabo ngesimo uma bethambekele futhi baphendule imibuzo abanayo. Ngaphezu kwalokho, uMnu. Santini kufanele avume ukuthi isimo besisabisa noma siyadida, nokho, akhulume ngokucacile ngokubaluleka kokwamukela u-Kai ekilasini ngemva kokuba esehlise umoya waphinde wangena futhi waqinisekisa ukuthi uyazi ukuthi ungowabo.

Phrinta Friendly, PDF & Imeyili
Emuva Olandelayo
1...4567891011
Joyina I-E-Newsletter yethu Bhalisela
  • Ikhaya
  • Mayelana ne-IRIS
  • Ibalazwe
  • Ukufinyeleleka Kwewebhu
  • Uluhlu
  • Imigomo Yokusebenzisa
  • Imisebenzi e-IRIS
  • Xhumana nathi
Joyina I-E-Newsletter yethu Bhalisela

I-IRIS Center Peabody College Vanderbilt University Nashville, TN 37203 [i-imeyili ivikelwe]. Isikhungo se-IRIS sixhaswa ngesivumelwano sokubambisana noMnyango Wezemfundo wase-US, Ihhovisi Lezinhlelo Zezemfundo Ekhethekile (OSEP) Grant #H325E220001. Okuqukethwe kwale webhusayithi akumele ngempela inqubomgomo yoMnyango Wezemfundo wase-US, futhi akufanele ucabange ukugunyazwa uHulumeni Wombuso. Umphathi Womsebenzi, u-Anna Macedonia.

Copyright 2026 Vanderbilt University. Wonke Amalungelo Agodliwe.

* Ukuze uthole imininingwane yenqubomgomo yobumfihlo vakashela yethu Ikhasi losizo nokusekela.

Ilayisense le-Creative Commons Lo msebenzi unamalayisense ngaphansi a I-Creative Commons Attribution-NonCommerce-NoDerivatives 4.0 Ilayisensi yamazwe ngamazwe.

  • I-Vanderbilt Peabody College
Sisebenzisa amakhukhi ukuqinisekisa ukuthi sikunikeza okuhlangenwe nakho okuhle kakhulu kuwebhusayithi yethu. Uma uqhubeka ukusebenzisa le sayithi sizocabanga ukuthi ujabule ngakho.