Kodi aphunzitsi ayenera kuganizira chiyani akamagwira ntchito ndi ophunzira omwe ali ndi autism?
Tsamba 6: Malo Ophunzirira
Popanga IFSP kapena IEP, gulu la akatswiri osiyanasiyana liyenera kuganizira momwe lingathandizire zosowa zapadera za ophunzira mkati mwa maphunziro. Aphunzitsi onse ayenera kumvetsetsa momwe angapangire malo ophunzirira opindulitsa chifukwa ophunzira ambiri omwe ali ndi autism amakhala nthawi yayitali m'makalasi a maphunziro wamba. Monga momwe chithunzi chili kumanja chikusonyezera, 76% ya ophunzira amakhala 40% kapena kuposerapo tsiku lawo m'makalasi a maphunziro wamba.
Makamaka kwa ana ndi ophunzira omwe ali ndi autism, aphunzitsi ayenera kupanga malo ophunzirira omwe amalimbikitsa kukhala otetezeka komanso kulimbikitsa kuyanjana. Atha kuchita izi popanga mawonekedwe ndi kulosera, kusintha malo omvera, ndikupereka zothandizira zowoneka. Zolinga zachilengedwezi ndizopindulitsa osati kwa ophunzira a autistic koma kwa ophunzira onse.
Tchati chosonyeza kuchuluka kwa ophunzira omwe ali ndi autism omwe amaphunzitsidwa pansi pa IDEA omwe amaphunzira m'malo osiyanasiyana ophunzirira: 41% ya ophunzira awa amayikidwa m'kalasi ya maphunziro wamba kwa 80% kapena kuposerapo tsiku la sukulu, 35% amayikidwa m'kalasi ya maphunziro wamba pakati pa 40% ndi 79% tsiku la sukulu, 17% amayikidwa m'kalasi ya maphunziro wamba kwa zosakwana 40% tsiku la sukulu, ndipo 7% amaphunzira m'malo ena (monga sukulu yosiyana, yosakhala kunyumba, kapena kuchipatala).
Pangani Kapangidwe ndi Kuneneratu
Kapangidwe ndizofunikira kwambiri pothandiza anthu autistic kuchita bwino. Kukhala ndi malo ophunzirira bwino kungathandize kuchepetsa nkhawa za ophunzira zomwe zingapangitse ophunzira kukhala omvera pophunzira komanso kuchita bwino maphunziro. Kuti awonjezere dongosolo, aphunzitsi angathe:
Kuti mungodziwa
Aphunzitsi angathe kuthandizira malo ophunzirira mwa kupanga dongosolo lathunthu loyendetsera khalidwe la mkalasi . Dongosololi liyenera kufotokoza malamulo a mkalasi ndi kukhazikitsa njira zomveka bwino za zochita za tsiku ndi tsiku ndi zochita.
- Khazikitsani dongosolo lodziwikiratu: Onetsetsani kuti zochitika zomwezo zikuchitika nthawi imodzi pamasiku kapena masabata.
- Pitirizani kuchita zinthu mosasinthasintha: Onetsetsani kuti machitidwe a m'kalasi akutsatira ndondomeko yodziwika bwino.
- Sungani zinthu mwadongosolo: Sungani zinthu m'malo osankhidwa, osasintha.
- Khalani ndi masanjidwe ogwirizana: Chepetsani kusintha kwa chipinda.
- Nthawi Yopanga ndi Zosintha: Lankhulani pamene ntchito zikuyamba ndi kutha, nthawi ya ntchito, ndi momwe mungayendere pakati pa zochitika zosiyanasiyana.
kasamalidwe kakhalidwe ka m'kalasi
matanthauzo
Zosintha zikachitika, aphunzitsi amatha kuthandiza ophunzira a autistic popereka chidziwitso chapamwamba ngati kuli kotheka. Mwachitsanzo, mphunzitsi angadziŵitse ana asukulu kumayambiriro kwa tsiku za msonkhano umene wakonzedwa umene udzasintha chizolowezi chawo kapena kuwadziwitsa kwa masiku ochepa chabe za kusintha kwa malo okhala.
Sinthani Malo Omverera
Kumbukirani kuti ophunzira omwe ali ndi autism nthawi zambiri amakumana ndi kuyankha ku zomwe zimakhudzidwa ndi masensa mosiyana ndi anzawo. Ena akhoza kukhala ndi chidwi chachikulu (monga, kuyankha mopitirira muyeso) ku mbali zina za malo okhudzidwa; akhoza kusokonezedwa kapena kusokonezedwa ndi magetsi owala a fluorescent, phokoso lalikulu, malo odzaza anthu, kapena mawonekedwe ena. Ena angakhale ndi chidwi chochepa (monga, kuyankha moperewera), zomwe zingawapangitse kufunafuna zowonjezera zokhudzana ndi masensa kudzera mu machitidwe monga kugwedezeka, kugwedezeka, kapena kupanga phokoso. Kuti makalasi awo akhale abwino kwambiri pa masensa, aphunzitsi angathe:
- Chepetsani kapena chotsani zokongoletsa zosafunikira ndi zosokoneza
- Perekani njira kwa ophunzira kuti azitha kuwongolera zomwe akumva (monga malo ena okhala, zomvera zochepetsera phokoso)
- Pangani zokumana nazo zamaphunziro osiyanasiyana (monga kuphatikiza kukhudza, mawu, kapena kusuntha mumaphunziro)
- Pangani malo oti ophunzira athe kuchita zinthu zokhuza thupi (monga kumvetsera nyimbo, kuvala bulangeti lolemera) kapena kuchita masewera olimbitsa thupi (monga matalala, kukankhira khoma)
Ziwonetsero Zofufuza
Masukulu aphokoso, osalongosoka, komanso osadziŵika bwino atha kukhala odetsa nkhawa komanso olemetsa kwa ophunzira a autistic, zomwe nthawi zambiri zimawapangitsa kuti asiyane ndi zochitika za m'kalasi. Kumbali inayi, kupereka malo odekha komanso okonzedwa bwino kumachepetsa nkhawa komanso nkhawa.
(Esqueda Villegas et al., 2024)
Perekani Zothandizira Zowoneka
Kuti mungodziwa
Kuti zothandizira zowoneka zikhale zogwira mtima, aphunzitsi ayenera kuphunzitsa ophunzira momveka bwino momwe angagwiritsire ntchito.
Aphunzitsi amatha kuthandiza ophunzira omwe ali ndi autism pogwiritsa ntchito zothandizira zowoneka - mtundu uliwonse wa chinthu chowoneka (monga zithunzi, zizindikiro za zithunzi, mawu olembedwa) chomwe chimathandiza wophunzira kupeza chidziwitso, kumvetsetsa machitidwe kapena ziyembekezo, kapena kuchita luso kapena khalidwe payekha. Zothandizira izi ziyenera kukhala zoyenera msinkhu ndi chitukuko ndipo ziyenera kuthandizira wophunzirayo kudziyimira payekha momwe angathere. Pansipa, fufuzani magulu atatu a zothandizira zowoneka ndi zitsanzo za chilichonse.
Zothandizira zamtunduwu zimawonetsa madera amkalasi momwe zimachitikira (mwachitsanzo, nthawi yozungulira, ntchito yodziyimira pawokha). Izi zimathandiza ophunzira kumvetsetsa zomwe zimachitika kudera linalake, ziyembekezo za derali, ndi komwe amayembekezereka kukhala nthawi yonse yomwe akuchita.
Unikaninso chiwonetsero chazithunzi pansipa zitsanzo za momwe malire owonera angapangidwe mkalasi.
Madera amalire atha kuyimiridwa ndi:
- Makonzedwe a mipando
- Zoyala
- Kuchotsa malo pansi
Zothandizira zamtunduwu zimakhala ngati zikumbutso zopanda mawu kapena zolimbikitsa. Zowonera zitha kupangidwa pogwiritsa ntchito zinthu, zithunzi, zithunzi, zizindikilo, zolemba, kapena kuphatikiza kulikonse. Ophunzira omwe ali ndi autism nthawi zambiri amagwiritsa ntchito zowonera mosavuta komanso mwachangu kuposa chilankhulo cholankhulidwa, kupangitsa zowoneka kukhala njira yothandiza yofotokozera tanthauzo, ziyembekezo, ndi malangizo.
Unikaninso chiwonetsero chazithunzi chomwe chili m'munsimu cha zitsanzo za zowonera zomwe zikugwiritsidwa ntchito mkalasi.
Zizindikiro zowoneka zingaphatikizepo:
- Zolemba pa zinthu kapena malo
- Zolemba zamitundu (mwachitsanzo, malinga ndi gawo la phunziro, ndi wophunzira payekha)
- Zithunzi zowoneka zamakhalidwe omwe amayembekezeka (mwachitsanzo, zikwangwani zamalamulo, zowonetsa kuchuluka kwa mawu, zikumbutso zomata)
- Mayendedwe owoneka bwino a machitidwe kapena ntchito (mwachitsanzo, masitepe osamba m'manja kapena njira yolowera m'mawa)
- Zowonera nthawi
Zothandizira zamtunduwu zimalumikizana ndi zochitika kapena ntchito mwanjira yowonera. Madongosolo owoneka amatha kugwiritsa ntchito zinthu, zithunzi, zithunzi, zizindikilo, zolemba, kapena kuphatikiza kulikonse kwa media ndipo amatha kutengera nthawi zosiyanasiyana, kuyambira pazochitika zingapo mpaka tsiku lonse. Amathandizira ophunzira omwe ali ndi autism kumvetsetsa ndi kuyembekezera zomwe zikubwera, zomwe zimachepetsa nkhawa, zimathandizira kusintha kwabwino, komanso kulimbikitsa ufulu. Ndondomeko zowonetsera ziyenera kusankhidwa payekha payekha kwa wophunzira aliyense.
Unikaninso chiwonetsero chazithunzi chomwe chili m'munsimu kuti mupeze zitsanzo zamadongosolo owoneka bwino asukulu ndi m'kalasi.
- Choyamba-kenako matabwa
- Zovala za Velcro zokhala ndi zithunzi za ntchito zomwe zitha kuchotsedwa zikatha
- Lembani mndandanda wa zochitika ndi mabokosi olembera kuti mutsimikize
- Madongosolo a digito pa piritsi kapena chipangizo china
choyamba-kenako bolodi
matanthauzo
Ziwonetsero Zofufuza
Umboni wa zothandizira zowoneka ndi zamphamvu, maphunziro omwe akuwonetsa zotsatira zabwino pa:
- Zotsatira za chikhalidwe cha anthu, maphunziro kapena maphunziro oyambirira, ndi kusintha kapena kudzithandiza okha kwa ophunzira a autistic a zaka 3 mpaka 22
- Kuyankhulana, kusewera, kukonzekera sukulu, ndi zotsatira zamakhalidwe kwa ophunzira a autistic azaka zapakati pa 3 mpaka 14
- Zotsatira za luso laukadaulo kwa ophunzira a autistic azaka 6 mpaka 22
- Zotsatira za luso la magalimoto kwa ana a autistic obadwa mpaka zaka 2
(Esqueda Villegas et al., 2024)
Zochita Zapamwamba
Machitidwe a High-leverage (HLPs), omwe adapangidwa ndi CEEDAR ndi Council for Exceptional Children (CEC), ndi njira zofunika kwambiri zophunzitsira zapadera zomwe aphunzitsi onse a ophunzira olumala ayenera kudziwa kuti azigwiritsa ntchito m'makalasi osiyanasiyana. Zomwe zili patsamba lino zikugwirizana ndi ma HLP otsatirawa.
Mtengo wa HLP7: Khazikitsani malo ophunzirira okhazikika, okonzedwa bwino, komanso oyankha mafunso.
Mtengo wa HLP15: Perekani zothandizira zokhala ndi ma scaffold.
Kubwerera ku Challenge
Chifukwa cha zosowa zawo zapadera, ana omwe ali mu Challenge amapindula ndi kusintha ndi chithandizo chosiyanasiyana m'malo ophunzirira. Sankhani chithunzi cha Rogan kuti mudziwe momwe amapindulira ndi kapangidwe kake ndi machitidwe odziwikiratu.

Rogan
Kuyankhulana kwa makolo
Rogan
Mu kuyankhulana uku, abambo ake a Rogan, Chad, akukambirana za chithandizo cha chilengedwe chomwe chimaperekedwa kusukulu chomwe chinathandiza kupanga dongosolo labwino komanso kudziwikiratu kwa Rogan.

Nkhani: Chad, Abambo a Rogan, ndi Rogan
Abambo: Amakonda kwambiri kapangidwe kake. Amakonda kudziwa zomwe zikubwera, momwe tsiku lake lidzakhalire. Amafuna kutsimikizira zimenezo kangapo patsiku. Choncho kuti amuthandize pa izi kusukulu, ali ndi ndondomeko yowoneka bwino yomwe amachita bwino nayo. Amakonda kuibwerezanso. Ngati tsiku lake litasintha—mwachitsanzo, pa tsiku lotulutsa koyambirira, ndondomeko imakhala yosiyana pang'ono, makalasi amafupikitsidwa, zinthu zimasinthidwa, kapena pali chizolowezi chozimitsa moto, mwachitsanzo—amayesetsa kuonetsetsa kuti akudziwa za kusinthako.
Ndipo pali mawu ang'onoang'ono omwe timamupatsa, mukudziwa, “Pita ndi kuyenda, Ro” kapena “Tiyenera kukhala…” Kodi muyenera kukhala chiyani?
Rogan: Wosinthasintha.
Abambo: Wosinthasintha, inde. Ndipo “Pitani ndi momwe zinthu zilili…”
Rogan: Ro.
Bambo: Ro. Uli ndi ufulu. Eti? Kodi ndiwe munthu wosinthasintha?
Rogan: Inde.
Bambo: Inde, ndiwe. Inde. Ndikutsimikiziranso kuti ndi iye zathandiza kwambiri.
Chomwe tidachita kale m'masukulu ake awiri apitawa chinali chakuti tidatha kukumana ndi mkulu wa sukulu, wothandizira mkulu wa sukulu, ndikumulola kuti aone malo kuti ayesere kuzolowera. Mwanjira imeneyi, sikunali tsiku lodzaza ndi zinthu zambiri kwa iye. Kotero adayenera kuphunzira pang'ono asanayambe chaka chatsopano, chomwe tikuganiza kuti chimamuthandiza kwambiri.
Kuti mumve zambiri pazomwe zakambidwa patsamba lino, onaninso zinthu zotsatirazi za IRIS. Chonde dziwani kuti izi sizofunikira kuwerenga kuti mumalize gawoli. Maulalo kuzinthu izi angapezeke mu Zowonjezera Zowonjezera pa tsamba la References, Zowonjezera, ndi Ma Credits.
Kayendetsedwe ka Makhalidwe A M'kalasi (Gawo 1): Mfundo Zofunika Kwambiri ndi Zoyambira Zoyambira Gawoli likuwonetsa zotsatira za makhalidwe osokoneza komanso mfundo zofunika kwambiri ndi machitidwe oyambira okhudzana ndi kasamalidwe kabwino ka khalidwe la m'kalasi, kuphatikizapo chikhalidwe cha chikhalidwe pa khalidwe, kulengedwa kwa nyengo zabwino ndi makalasi okonzedwa, ndi zina zambiri (est. Nthawi yomaliza: maola a 2).
Kayendetsedwe ka Makhalidwe A M'kalasi (Gawo 2, Elementary): Kupanga Ndondomeko Yoyendetsera Makhalidwe Wopangidwa makamaka ndi aphunzitsi a pulayimale ndi apakati m'maganizo (mwachitsanzo, kalasi ya K-5), gawoli likuwunikiranso zigawo zazikulu za dongosolo la kasamalidwe ka khalidwe la m'kalasi (kuphatikizapo malamulo, ndondomeko, ndi zotsatira zake) ndikuwongolera ogwiritsa ntchito njira zopangira ndondomeko yawo yoyendetsera khalidwe la m'kalasi (est. Nthawi yomaliza: maola a 2).
Kasamalidwe ka Makhalidwe a M'kalasi (Gawo 2, Sekondale): Kupanga Ndondomeko Yoyendetsera Makhalidwe Yopangidwa makamaka ndi aphunzitsi apakati ndi apamwamba m'maganizo (mwachitsanzo, giredi 6-12), gawoli likuwunikiranso zigawo zazikulu za dongosolo la kasamalidwe ka khalidwe la m'kalasi (kuphatikizapo malamulo, ndondomeko, ndi zotsatira zake) ndikuwatsogolera ogwiritsa ntchito njira zopangira ndondomeko yawo yoyendetsera khalidwe la m'kalasi (est. Nthawi yomaliza: maola a 2). |