Please ensure Javascript is enabled for purposes of website accessibility Itulau 7: Fa'a'ese'ese Oloa
  • IRIS Nofoaga Autu
  • punaoa
    • IRIS Su'e Punaoa
      Modules, mataupu su'esu'e, gaioiga, ma isi mea
    • Aotelega o Fa'atinoga Fa'atino
      Fa'amatalaga su'esu'e
    • Tulaga Maualuga Maualuga
      IRIS punaoa i HLPs
    • ata tifaga
      Fa'aaliga o tagata e iai mana'oga fa'apitoa
    • Tusi a Tamaiti
      Fa'aaliga o tagata e iai mana'oga fa'apitoa
    • lomi fefiloi
      Tu'utu'uga fa'atatau i mana'oga fa'apitoa
    • Mo PD Providers
      Ala a'oa'oga, PD facilitation toolkit, & more
    • Mo faiaoga
      Fautuaga mo le fa'aogaina o punaoa a le IRIS, fomu o fuafuaga o a'oa'oga, ma isi mea
    • Upega Tafa'ilagi Vitio
      Fa'asolo i la matou Upega Tafa'ilagi & modules
    • Fou & O'o Mai
      Module fou ma punaoa
    • IRIS Archived Punaoa
      Modules, alignment tools, & more
  • Filifiliga PD
    • Tusipasi PD mo Faiaoga
      O le matou tusipasi, lau PD itula
    • Ulufale i lau IRIS PD
    • Mo PD Providers
      Ala a'oa'oga, PD facilitation toolkit, & more
    • IRIS+ Aoga & Itumalo Fa'avae
      O se meafaigaluega mamana mo ta'ita'i a'oga
  • lipoti
    • Lipoti a le IRIS i totonu
      Lipoti ile fa'aogaina ma taunu'uga IRIS
    • Lipoti o Iloiloga i fafo
      Iloiloga a le IRIS Center
    • IRIS Tala
      O matou punaoa, o au tala
    • News & Tutupu
      O le a, o afea, & o fea e tupu ai
  • fesoasoani
    • Fesoasoani & Lagolago
      Maua le manuia atoatoa mai a tatou punaoa
    • Upega Tafa'ilagi Vitio
      Fa'asolo i la matou Upega Tafa'ilagi & modules
  • Fa'atonuga Eseese: Fa'ateleina le A'oa'oina o Tamaiti A'oga Uma
Lui
Mafaufauga Muamua
Vaaiga & Punaoa

O le a le faatonuga eseese?

  • 1: Faʻamatalaina o le faʻatonuga eseese
  • 2: Mataupu Faavae Lautele

E fa'apefea ona 'ese'ese e faia'oga a'oa'oga?

  • 3: Iloa Au Tamaiti Aʻoga
  • 4: Eseesega Fa'atonu Elemene
  • 5: Fa'a'ese'ese Mea
  • 6: Fa'agasologa Eseese
  • 7: Fa'aeseese Mea
  • 8: Iloilo ma Vasega Gaoioiga a Tamaiti Aoga

E faapefea ona saunia e faiaoga a latou tamaiti aoga ma o latou potuaoga mo aoaoga eseese?

  • 9: Fesootai ma Tamaiti Aoga ma Matua
  • 10: Faatulaga le Vasega
  • 11: Fa'aaoga le Puleaina o Amio Lelei

E faape'i foliga o aoaoga eseese i totonu o le potuaoga?

  • 12: Vasega Fa'atinoga

punaoa

  • 13: Faʻamatalaga, Punaoa Faaopoopo, ma Faʻamatalaga
Faamae'a mai
Iloiloga
Tuuina atu ni manatu faaalia

E fa'apefea ona 'ese'ese e faia'oga a'oa'oga?

Itulau 7: Fa'a'ese'ese Oloa

Pe a fa'avasega e faia'oga oloa, latou te iloiloina le manatu lava e tasi po'o le tomai mo tamaiti ta'ito'atasi i le fa'ai'uga o se iunite o su'esu'ega; ae ui i lea, e ofoina atu e faiaoga ia latou tamaiti aoga ni auala eseese e faʻaalia ai lo latou malamalama (faʻataʻitaʻiga, vitio, lipoti tusitusia). Pe a faia, e taumafai le faiaoga e:

  • Fa'afaigata le fa'atonuga o oloa ae aua le faigata tele pe lavelave e le mafai ai e tamaiti a'oga ona fa'amae'aina e i latou lava.
  • Tuuina atu faatonuga manino.
  • Fausia se galuega e atagia ai le faʻaogaina o le lalolagi moni.

E tatau foi i faiaoga ona aofia ai le vaai, su'ega, ma le kinesthetic (fa'atatau, e aofia ai gaioiga po'o gaioioiga) fa'atasi ai ma au'ili'ili, fatufatuga, ma mea fa'atino. E mafai fo'i ona latou fa'atagaina tamaiti a'oga e fa'auma le oloa na'o latou po'o se vaega. E ui lava e masani ona faʻatagaina e faiaoga tamaiti aoga e filifili le ituaiga o oloa latou te faʻamaeʻaina, e tatau ona latou faʻamalamalamaina e le mafai e a latou tamaiti aʻoga ona filifili i taimi uma e faʻamaeʻa le ituaiga o oloa e tasi. O le laulau o lo'o i lalo o lo'o fa'ailoa mai ai ni nai ta'iala mo le fa'avasegaina o oloa. Kiliki i luga o so'oga ta'itasi e a'oa'o ai fa'amatalaga auiliili e uiga i le fa'atinoina o nei ta'iala.

fuafuaga Tatala tului Aoaoga Talaaga
Tiered Products Pulu sauniuni.
Tic Tac Toe Pulu sauniuni. Fa'ailoga o le fiafia. Fa'amatalaga o le talaaga o le a'oa'oina.
Aoaoga Menus Pulu sauniuni. Fa'ailoga o le fiafia. Fa'amatalaga o le talaaga o le a'oa'oina.
RAFT Pulu sauniuni. Fa'ailoga o le fiafia. Fa'amatalaga o le talaaga o le a'oa'oina.

Tiered Products

Taofi i le Mafaufau

Ina ia fa'atulagaina ma fa'afetaui tu'ufa'atasiga o oloa i le tulaga sauniuni o tamaiti aoga, e tatau i faiaoga ona fa'atatau i fa'ai'uga o su'esu'ega a'o le'i faia.
A'o mafai ona fa'avasegaina gaioiga e fa'aeseese ai le fa'agasologa o le a'oa'oina, e fa'apea fo'i ona fa'avasegaina oloa e fa'aeseese ai le fa'aalia e tamaiti a'oga a latou a'oa'oga. A iloilo e faiaoga le malamalama o tamaiti aoga i lenei auala, latou te mamanuina le tele o oloa e luitauina mo tamaiti aoga i tulaga eseese o le saunia (i le lautele o vaega maualalo, ogatotonu, ma maualuga).

O le faʻataʻitaʻiga o loʻo i lalo o loʻo faʻaalia ai le faʻaogaina o oloa faʻavasega. E ala i le nofouta i tulaga sauniuni o tamaiti a'oga, ua faia ai e le faia'oga se galuega eseese mo la'asaga ta'itasi o le tagata a'oga: Vaega 1, i lalo ifo o tamaiti a'oga; Vaega 2, tamaiti a'oga i vasega; ma le Vaega 3, i luga atu o tamaiti a'oga i vasega.

Gagana Tulaga-Vaega Lima

Manatu Autu: Fai ma Toe Iloilo Va'aiga.
Lesona: Sa faitau e tamaiti aoga se tala, O le Vaituloto o Blackbird Pond saunia e Elizabeth George Speare. Faatoa uma lava le mataupu muamua ma o le a faia ni valoaga e faavae i mea na tutupu. O a latou valo'aga o le a o'o mai i tusitusiga ma o le a tu'uina atu i le fa'ai'uga o le vasega.

Vaega 1 Vaega 2 Vaega 3
O nei tamaiti aʻoga e manaʻomia ona malamalama i mea na tutupu i le mataupu muamua o le tala. O le a latou faitauina le mataupu ae o le a latou taliina fesili ua tuuina atu ia i latou e siaki muamua ai lo latou malamalama i mea moni o le mataupu. A uma ona latou malamalama i mea moni, o le a latou tusia se tusi mai ia Kit i lana uo i Barbados e taʻu atu ai le mea na te faʻamoemoe o le a tupu. O le tusi e tatau ona tuʻuina atu i le faaiuga o le vasega. O le a iloiloina e nei tamaiti aoga mea na tutupu i le mataupu muamua. O le a latou iloiloina e tusa ai ma manatu o Kit e uiga i lona "le fiafia i Amerika." O le a latou taulaʻi i le auiliiliga pe aisea e le fiafia ai Amerika i se tagata na sau mai Barbados. Fai se fa'ata'ita'iga a'o le'i tusia le faiga o se ata Venn e fa'aalia ai se fa'atusatusaga o Amerika (e pei ona va'aia e Kit) ma Barbados (e pei ona manatua e Kit). Ona fa'aoga lea o au fa'amatalaga e tusi ai se fa'amatalaga i le api talaaga mai le manatu o Kit e fa'amatala ai le mafua'aga ua matua le fiafia ai o ia ma va'ai le mea ua ia manatu o le a tupu i le isi. Su'e lau tusi o talaaga i le faaiuga o le vasega. O nei tamaiti aoga o le a tuufaatasia upu o loo faaaogaina i le mataupu muamua e tusa ai ma mea e fesoasoani ai upu ia i latou e aoao ai e uiga i le Kit. O le a latou valoia le mea o le a sosoo ai mai se tuufaatasiga o upu na faaaoga e faamatala ai mea na tutupu i le mataupu muamua. O upu taua e tuuina atu ia i latou e amata ai la latou sailiga o le maasiasi (itulau 6), foliga mataga (itulau 7), osooso (itulau 8), Heathen Island (itulau 11), Puritans (itulau 12), faalumaina (itulau 13), tamaitai faaaloalogia (itulau 13), ma le le mafaufau (itulau 14). Afai latou te le iloa uiga o upu, e tatau ona amata la latou sailiga i se lomifefiloi. Ona tatau lea ona latou tusia le fa'amatalaga a Kit (i so'o se ituaiga latou te filifilia) o le mea na tupu ma le mea na ia valoia e sosoo ai. Su'e le fasipepa i le faaiuga o le vasega.

Sii mai le http://www.doe.in.gov/exceptional/gt/tiered_curriculum/languagearts/la5r.htm

Tic Tac Toe

Tic-tac-toe, o nisi taimi e taʻua o Think-tac-toe, o se auala e ofoina atu i tamaiti aoga filifiliga i ituaiga o oloa latou te faʻamaeʻaina e faʻaalia ai lo latou malamalama. E pei o se ta'aloga tic-tac-toe masani, e tu'uina atu i tamaiti a'oga se laulau e iva sela o filifiliga. E tatau i le faiaoga ona mautinoa o filifiliga uma e fetaui ma le manatu autu poʻo le tomai o loʻo aʻoaʻoina. E tele eseesega i lenei metotia:
  • E filifilia e tamaiti aoga ni filifiliga se tolu o oloa e fausia ai se laina fa'alava, tu'usa'o, po'o laina fa'ata'oto.
  • E filifilia e tamaiti aoga se filifiliga se tasi mai laina taʻitasi poʻo mai koluma taʻitasi (e aunoa ma le faia o se laina saʻo).
  • E mafai e le faiaoga ona faia ni fa'aliliuga se lua pe sili atu e fa'atatau i tulaga eseese o le sauni.

I le faʻataʻitaʻiga o loʻo i lalo, o loʻo faia e se faiaʻoga aʻoga maualuga se galuega atofaina Tic-tac-toe mo se iunite i Romeo ma Juliet . E manaʻo le faiaʻoga e faʻamaeʻa e tamaiti aʻoga galuega atofaina mo vaega e tolu: tagata, nofoaga, ma autu. Mātau o loʻo faia e le faiaʻoga galuega atofaina e tolu mo vaega taʻitasi nei, ma iʻu ai i le aofaʻi o galuega e iva e mafai e tamaiti aʻoga ona filifili mai ai.

faataitaiga

Fa'atonuga: Fa'amae'a le tasi gaoioiga mai laina ta'itasi.

tagata Tusi se tala e fa'atusatusa ma fa'atusatusa oe lava i se tasi o tagata iloga. Fausia se lisi o fesili e le itiiti ifo ma le lima faʻatalanoaga e fesili ai ia Romeo poʻo Juliet e uiga i mea e tatau ona aʻoaʻoina e le tagata faitau mai o latou aafiaga. Fausia se leo e aofia ai fesili ma tali. O lea ua e faitau Romao ma Juliet ma matamata Westside Tala, faia se tala e aofia ai nei tagata tetele e lua ma o loʻo faʻatulagaina i aso nei.
Faatulagaina Filifili le vaaiga e te fiafia i ai ma faamatala pe faapefea ona aafia lagona o le tala. Filifili lau vaaiga e sili ona e fiafia i ai ma fatu se faʻataʻitaʻiga faʻataʻitaʻiga auʻiliʻili. Filifili lau vaaiga e sili ona e fiafia i ai ma tusi se tala e faamatala ai eseesega i tulaga o Romao ma Juliet ma Westside Tala.
Matua Lisi ni upusii lauiloa e lima mai le tala faatino. Lisi le tagata na faia le upusii ma faamatala pe faapefea ona fesootai upusii taitasi i se autu autu o le tala faatino. Fausia se laulau e fa'atusatusa ma fa'atusatusa le Montagues ma Capulets ma le Hatfields ma McCoys. Fausia se ata vitio mo se ata fou o le tifaga Romao ma Juliet.

Aoaoga Menus

A fa'aoga e faiaoga ni lisi o a'oa'oga, po'o laupapa filifiliga, latou te ofoina atu i tamaiti a'oga ni filifiliga se fa i le ono mo le gaosia o se oloa fa'ai'u. O filifiliga ta'itasi e tatau ona lu'itau ma e mana'omia pe tusa o le taimi tutusa e fa'amae'a ai. O lo'o i lalo nisi o fa'ata'ita'iga o filifiliga oloa e mafai e faiaoga ona fa'aofi i totonu o se lisi.

Faataitaiga o Filifiliga Oloa
  • Vitio
  • Pepa lautele
  • Uepi itulau
  • Fa'amasinoga tauemu
  • Tusi i le faatonu
  • Faʻaaliga
  • Lipoti o Tala Fou
  • Lipoti tusitusia
  • Diorama
  • Skit
  • Fa'aaliga papeti
  • faafanua
  • fāʻaliga
  • Tusitala ata
  • taaalo
  • Galuega tusitusi fatuga
  • Pepa malaga
  • pese
  • Poem
  • Faʻamatalaga PowerPoint
  • Felafolafoaiga
  • Toe faatino
  • Ata
  • Fa'asalalauga fa'asalalauga

E ui lava e tele auala e ofoina atu ai nei filifiliga, ae o nisi faiaoga latou te tuʻuina atu e fai ma lisi o taumafataga o le afiafi. Mo lenei metotia, e masani ona filifilia e tamaiti aʻoga se tasi "uluai" galuega ma lua "itu-dish" galuega. E le gata i lea, e mafai e tamaiti aʻoga ona filifili e faʻamaeʻa se galuega "meaʻai" mo le faʻatamaoaigaina. O lo'o i lalo se fa'ata'ita'iga o se tasi o mea'ai fa'apenei.

The School Diner – Idioms

Appetizer (E tatau ona e faia lenei mea)
  • Faatasi ai ma se paaga, filifili se upu se tasi mai le laupapa puletini. Talanoa po o le a sou manatu i le uiga o le upu. Ona su'e lea o le upu i le tusi I se Pikeli: Ma Isi Idioms malie, Scholastic Dictionary of Idioms, po o Tulaga Fa'avalevalea e Silia I Lou Ulu: O se Tusi Fa'ata'ita'i a Tamaiti o Idioms. E mafai ona e mauaina kopi i le potutusi o le vasega.

Entrees (E tatau ona e faia mea uma)
  • Faitau se tasi o tusi nei ua saunia e le faiaoga:
    • Soo se tusi Amelia Bedelia
    • Pepe i Lo'u Manatu ma Isi A'oga Mata'utia
    • Aapa Atu mo Fetu ma Isi Fautuaga mo le Malaga o le Olaga
    • O Oe o Mea e te 'ai ma isi lamatiaga i le taimi o taumafataga
  • Fai se lisi o upu uma i totonu o le tusi ma tusi o latou uiga.

Isu Itu (Filifili ia le itiiti ifo ma le lua)
  • Tusi se idiom na e faalogo o faaaoga i lou olaga ma faamatala lona uiga. Tusi se ata o le mea e ono faia e le tagata autu o le tala na e faitauina pe a na faalogo i ai.
  • Filifili se idiom mai le laupapa puletini po'o se tasi na e fa'alogo fa'aoga ma fa'aopoopo i le tala na e faitauina. Tusi ia le itiiti ifo ma le 6 fuaiupu.
  • Faatasi ai ma se paga, fatu se tala puupuu e faaaoga ai se upu mai le laupapa puletini po o se tasi na e faalogo ua faaaoga.

Mea'ai suamalie (filifiliga)
  • A'oa'o atili e uiga i idioms mai isi aganuu.
    • faitau Ou te le tautauina ni saimini i ou taliga ma isi gagana faagaeeloto mai le lalolagi atoa
    • Fa'aoga fa'ailoga tusi i luga o le komepiuta e asiasi ai i le tele o upegatafa'ilagi e fa'ailoa mai ai idioms mai isi aganu'u.

RAFT

E mafai e faiaoga ona ofoina atu i tamaiti aoga filifiliga oloa e ala i le faʻaaogaina o se RAFT (role, afa'apotopotoga, ffa'ailoga, topic). O koluma taʻitasi e faʻamaoti mai ai le matafaioi o le a faʻaaogaina e le tamaititi aoga, le aofia o le a ia tautala ai, le faatulagaga o le galuega, ma le autu o le a talanoaina. O nisi taimi, e talosagaina tamaiti aoga e filifili se laina, ma o nisi taimi e talosagaina i latou e fai se filifiliga mai koluma taitasi. I isi tulaga, e mafai e le faiaoga ona atofa atu i tamaiti aoga se laina e fetaui ma o latou tulaga sauniuni. E masani lava, e mafai ona fa'amae'aina RAFT i se taimi pu'upu'u ma e mafai ona tofia e fai ma meaaoga po'o meaaoga.

faataitaiga

O le vasega lona fa o su'esu'ega fa'aagafesootai o lo'o su'esu'eina le nofoia o Amerika. E faia e le faiaoga le RAFT lea mo lenei iunite.

matafaioi Tagata faʻalogo lāpoʻa Fa'amatalaga Autu
Pilgrim aiga i Egelani tusi le taumalulu muamua
Myles Standish alii malaga ua lava lo latou matutua e puipuia le kolone fa'afanua o le nofoia puipuia o le nofoia
Ioane Carver tupulaga i le lumanai tusi faʻasologa fa'atuina ma tausia le tulafono ma le fa'atonuga
Squanto isi tagata o lona ituaiga lipoti tuugutu o matauga (leo pu'eina) tagata nofoia (uiga faaletino, ala o le olaga, faiga masani i aso taitasi)
tusitala mo tusi masina tagata fai nusipepa nusipepa tusitala le tulaueleele o le Mayflower

meaalofa tupe

E masani ona maua e faiaoga le fesoasoani a le Bloom's taxonomy pe a fa'avasegaina oloa e fa'atatau i le sauni o tamaiti aoga.

Kiliki iinei e iloilo ai le taxonomy atoa (muamua ma toe fa'afouina) ma se lisi o gaioiga e faia e tamaiti a'oga i la'asaga ta'itasi.

O le taxonomy a Bloom e iloa ai tulaga e ono o le a'oa'oina, mai le pito sili ona taua (fa'ata'ita'iga, manatua mea moni) i le mea sili ona lavelave (ie, iloiloga o fa'amatalaga). Mo se faʻataʻitaʻiga, pe a ia fatuina se tofiga faʻavasega, e masani ona faʻalauteleina e le faiaoga ni vaega se tolu o gaoioiga. Mo le tulaga maualalo, atonu na te faia ni gaoioiga e iloilo ai le malamalama ma le malamalama o tamaiti aoga; mo le vaega ogatotonu, atonu na te iloiloina lo latou gafatia e fa'aoga ma au'ili'ili fa'amatalaga; mo le vaega maualuga, atonu na te manaomia latou e tuufaatasia ma iloilo faamatalaga. O siata o lo'o i lalo o lo'o fa'aalia ai le fa'asologa o tulaga e ono o a'oa'oga. Mo la'asaga ta'itasi o le a'oa'oga, o lo'o tu'uina atu i le laulau veape e masani ona fa'aaoga e faiaoga pe a fa'atulaga tofitofi o oloa po'o fesili su'ega.

Taxonomy a Bloom (mua*)
iloa faailoa, lisi, fa'atulaga, fa'amatala, fa'amatala, fa'ailoga, fa'atusa, fa'atonu
Malamalama fa'avasega, otooto, vavalo, su'e, talanoaina
talosaga fa'atatau, fa'aali, fa'aali, fo'ia, tusi
fuafuaga fa'atusatusa, fa'atusatusa, fa'ata'ita'iga, fa'ata'ita'iga, tu'ueseese
tuufaatasia fa'atulaga, tu'u fa'atasi, fa'atulaga, toe iloilo, fa'atonu
iloiloga finau, puipui, tauamiotonuina, iloilo

* Lomia i le 1956.

Taxonomy a Bloom (toe iloilo**)
manatuaina faailoa, lisi
malamalama fa'avasega, otooto, fa'atusatusa, fa'amatala, tu'u fa'ata'ita'iga, vavalo
Talosaga fai su'ega ile falesu'esu'e, fo'ia se fa'afitauli o le numera, tusi se tala e fa'aaoga ai le kalama sa'o ma fa'ailoga
Iloiloina 'ese'ese, fai fa'ai'uga, fa'amaopoopo
Iloiloina fuafua, faamasino, faitio, tofotofoina
Faatupuina fa'atupu, fuafua, fau, fa'ata'atia

**Na tusia i le 1999 e tali atu ai i molimau fou e uiga i le atinaʻeina o tamaiti aʻoga ma aʻoaʻoga.


Mo Lau Faʻamatalaga

O le fa'avasegaina o oloa e fa'afeagai ma le auala e masani ona su'esu'eina ai e faia'oga i totonu o potu a'oga le malamalama o tamaiti a'oga—fa'atinoina o se su'ega tusitusi i le fa'ai'uga o se iunite o su'esu'ega. O faiaoga i totonu o se potuaoga masani e masani ona manatu o se suʻega tusitusi o se faʻaaliga saʻo o mea na aʻoaʻoina e a latou tamaiti aʻoga. Ae ui i lea, o mataupu e pei o le tomai o le tamaititi e faitau ma malamalama i tusitusiga o nisi taimi e faʻalavelave ai i le suʻesuʻeina saʻo o mea e iloa e le tamaititi. E ui lava e tatau ona latou faʻaauau pea le faʻatinoina o suʻega tusitusia, e tatau i faiaoga ona toe faʻatulagaina pe fausia a latou suʻega ina ia faʻavasegaina.

Fausia Su'ega Eseese

A latou faia ni su'ega tusitusia e fa'aoga i totonu o se potuaoga eseese, e tatau i faiaoga ona manatua ni mea taua:

  • Fa'aaogaina o ituaiga fesili eseese. I le faaopoopo atu i le faaaogaina o ituaiga fesili masani (tagai i le laulau o loo i lalo), e tatau i faiaoga ona aofia ai ituaiga fesili e le masani ai e pei o talafaatusa, faatinoga, ata tusi, ma le faaaogaina i le lalolagi moni. O lea e mafai ai e faiaoga ona iloa po o ai tamaiti aʻoga ua aʻoaʻoina le anotusi poʻo le tomai. E sili atu le lelei o tamaiti aoga i nisi ituaiga o fesili nai lo isi, o le i ai o ituaiga fesili eseese e faʻateleina ai le avanoa e maua ai e tamaiti taʻitoʻatasi le avanoa e faʻaalia ai lona malamalama. E tatau fo'i ona fa'aoga e faiaoga se tu'ufa'atasiga o mea fa'amalosi-filifiliga (fa'ata'ita'iga, fa'afetaui, filifiliga e tele) ma mea fau tali (fa'ata'ita'iga, fai se fa'asologa o taimi, tusi se tala puupuu).
    Ituaiga Fesili masani Manatu ma Fautuaga
    Filifiliga tele
    • Tusi i se gagana faigofie ma faaaoga ni nai upu e mafai ai.
    • Aloese mai mea leaga (fa'ata'ita'iga, O fea o nei mea lē se faʻataʻitaʻiga o se iniseti?).
    • Ia mautinoa o le fausiaina o le 'au po'o tali e le tu'uina atu le tali (fa'ata'ita'iga, O le 'au e fa'ai'u i le "se" ae na'o le tasi le tali e amata i se vaueli).
    Faʻafetaui
    • Tusi faauigaga i le itu agavale ma lisi upu i le itu taumatau ina ia faitau e tamaiti aoga se faauigaga ona matamata lea i le lisi o upu ae le o le isi itu.
    • Taofi uma mea tutusa i luga o le itulau e tasi.
    • Ia le sili atu ma le valu aitema.
    • Manatua: O lenei ituaiga o fesili e lelei mo le au faitau tauivi ona e manaʻomia sina faitau.
    Fa'ai'uga fa'aupu ma fa'atumu avanoa
    • Tu'u avanoa mo tali ma ia lava avanoa mo tali tusitusia.
    • Ia malamalama o le tusitusi a tamaiti aoga e masani ona faigata ona faauigaina.
    • Tusi fuaiupu ina ia latalata avanoa i le faaiuga e faaitiitia ai faafitauli i le malamalama i le faitau.
    Faailogaina o ata, siata, ma faafanua
    • Ia saunia se avanoa talafeagai mo tamaiti aoga e tusi ai igoa.
    • Ia malamalama o le tusitusi a tamaiti aoga e masani ona faigata ona faauigaina.
    Fa'atonu mea po'o mea e tutupu
    • Manatua: O lenei ituaiga o fesili e aoga tele mo tusitusiga, talafaasolopito, saienisi, ma numera.
    Tali pupuu po o tala
    • Fa'ailoga na'o mea o lo'o su'eina ae le o tomai tusitusi a tamaiti aoga (fa'ata'ita'iga, kalama, faailoga); ose tuusaunoaga o le sipelaina o upu vaega o anotusi.
    • Fa'ataga tamaiti aoga e fa'ailoa mai lo latou malamalama i se faiga e sili ona lelei (fa'ata'ita'iga, mea fa'apipi'i, ata). O le mana'omia oi latou e tusia ni fuaiupu atoatoa e ono fa'alavelaveina ai lo latou mafai ona fa'aalia atoatoa lo latou malamalama.
    Moni/ Sese
    • Atonu e mana'o faiaoga e aloese mai fesili sa'o/sese ona e masani ona aofia ai le fa'aogaina o mea le lelei, ia e faigata mo le tele o tamaiti aoga (fa'ata'ita'iga, Plants do. lē mana'omia le la e maua ai le chlorophyll). E le gata i lea, o lenei faʻataʻitaʻiga o suʻega e masani lava o se mea faigata mo le au faitau tauivi ma mo tamaiti aʻoga o loʻo oʻo i le popole i suʻega.
    • Saunia se “T” ma le “F” mo fesili sa'o/sese mo le tamaitiiti aoga e li'o. E 'alofia ai le fa'auigaseseina o le T ma le F ua tusia e le tamaititi aoga. E taofia ai foi tamaiti aoga o loo i ai luitau tusilima mai le vaivai i taimi o suega pe a manaomia ona latou tusia le “moni” ma le “sese.”
  • A'oa'oga mua'i a'oa'oga 'upu fa'atatau i su'ega. E tatau i faiaoga ona aoao atu upu po o fasifuaitau e le masani ai o loo aofia i aitema faataitai e pei o le “faatusatusa” po o le “faatusatusa.”
  • Fa'aleleia lelei le faatulagaga mo tamaiti aoga. E mafai ai e tamaiti a'oga ona fa'aalia lo latou malamalama e aunoa ma le fa'aaluina o le taimi ma le malosi e fa'atautaia ai le fa'atulagaina o le su'ega.
  • Fa'ailoga upu autu. A o upu e pei o fa, ala laupapa, aupito itiiti, ma le aofia ai o lo'o fa'amamafaina, e tau le fa'agaloina e tamaiti a'oga fa'atonuga a'o fa'atulaga a latou tali.
  • Fa'asa'o sa'o mea su'ega. E tatau i mea o su'ega ona su'esu'eina le malamalama o tamaiti a'oga i mataupu po'o tomai. O aitema e aofia ai mea le lelei pe manaʻomia le faʻalavelave faʻapitoa e faʻalavelave i le mafai e tamaiti aoga ona faʻaalia saʻo lo latou malamalama.
  • Fa'ama'oti ta'iala mo mea fau tali. O aitema e mana'omia ai tamaiti a'oga e fai ni tali (fa'ata'ita'iga, tala, tali pupuu) e tatau ona fa'ama'oti ai ta'iala (fa'ata'ita'iga, umi ole tala, numera o fa'ata'ita'iga).
  • Fa'aaogā su'esu'ega fa'amaoni. Tofotofo tamaiti aoga i le auala lava e tasi na aoaoina ai i latou. Mo se faʻataʻitaʻiga, afai o loʻo galulue tamaiti aoga i le faʻaopoopoga o numera lua-numera e faʻaaoga ai naʻo faʻafitauli tau, e le tatau i le suʻega ona aofia ai faʻafitauli o upu.

Suia i se vaega mai le Fair Isn't Always Equal: Assessing & Grading in the Differentiated Classroom, saunia e R. Wormeli, 2006.

O nisi taimi e popole ai faiaoga afai latou te faatagaina a latou tamaiti aoga e faʻaalia lo latou malamalama i auala e ese mai i suʻega tusitusia, o le a le saunia nei tamaiti aoga e suʻe suʻega faʻapitoa. Ua talanoaina e Carol Ann Tomlinson pe aisea e le o le tulaga lea (taimi: 0:49).

Carol Ann Tomlinson, EdD
Polofesa o A'oa'oga Ta'ita'i, Fa'avae, ma Faiga Fa'avae
Le Iunivesite o Virginia
Charlottesville, VA

Transcript

Tusitusi: Carol Ann Tomlinson, EdD

O le tele o taimi, o le a lagona e faiaoga e pei o le suʻega tuʻufaʻatasia o le a le faʻavasegaina, o lea e le mafai ona ou faʻavasegaina nei ona o le a latou le saunia mo lena suʻega. O le aoao atu e le o se suega. O le su'ega e tasi le taimi i le taimi. E mafai ona e tu'uina atu i tamaiti ni fa'ata'ita'iga ile auala e fai ai su'ega. E mafai ona latou faia ni nai tamo'e mago. Ae o le aʻoaʻoina o i latou i auala e le aoga mo le iva masina aʻo leʻi oʻo mai le suʻega e foliga mai e le aoga tele ia i latou. O le mea o lo'o fa'ailoa mai e nisi su'esu'ega ia i tatou, e sili atu le lelei o tamaiti i su'ega fa'ata'atia pe a fetaui lelei le fa'agasologa o le a'oa'o atu mo i latou, tusa lava pe le'o le su'ega fa'ata'ita'i i le auala latou te a'oa'oina ai. Ma atonu o mafuaaga e lua mo lena mea o le latou aoao atili i luga o le ala i le suega, ma latou atiina ae atili le mautinoa o se tagata aoao.

 

 

 

Print Friendly, PDF & Email
tua sosoo ai
1...678910111213
Auai i la matou E-Newsletter Saini loa
  • Itulau Amata
  • E uiga ile IRIS
  • Sitemap
  • Avanoa i luga ole laiga
  • lomi fefiloi
  • Tuutuuga o Faaaoga
  • Galuega ile IRIS
  • Faafesootai matou
Auai i la matou E-Newsletter Saini loa

O le Nofoaga Autu o le IRIS Kolisi o Peabody Iunivesite o Vanderbilt Nashville, TN 37203 [email protected] . O le Nofoaga Autu o le IRIS e faatupeina e ala i se maliega galulue faatasi ma le Matagaluega o Aoga a Amerika, Ofisa o Polokalama Aoga Faapitoa (OSEP) Grant #H325E220001. O anotusi o lenei upega tafailagi e le o lona uiga o le faiga faavae a le Matagaluega o Aoga a Amerika, ma e le tatau ona e manatu o le a lagolagoina oe e le Malo Tele. Ofisa o le Galuega Faatino, Anna Macedonia.

Puletaofia 2026 Vanderbilt Iunivesite. Ua taofia aia tatau uma.

* Mo fa'amatalaga e uiga i le faiga fa'avae e uiga i le le fa'alaua'iteleina o fa'amatalaga, asiasi i la matou itulau Fesoasoani ma le Lagolago.

Laisene Creative Commons O lenei galuega ua laiseneina i lalo o Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.

  • Vanderbilt Peabody Kolisi
Tatou te faaaogaina kuki ina ia mautinoa ai tatou te tuuina atu ia te oe le poto masani e sili ona lelei i la tatou uepisaite. Afai e te faaauau pea ona faaaogaina lenei nofoaga o le a tatou manatu o oe o le fiafia i ai.