Please ensure Javascript is enabled for purposes of website accessibility Qedani
  • Isikhungo se-IRIS
  • Resources
    • I-IRIS Resource Locator
      Amamojula, izifundo zezenzakalo, imisebenzi, nokuningi
    • Izifinyezo Zokuzilolonga Ezisekelwe Ebufakazini
      Izichasiselo zocwaningo
    • Imikhuba Esezingeni Eliphezulu
      Izinsiza ze-IRIS kuma-HLP
    • Amafilimu
      Ukuvezwa kwabantu abakhubazekile
    • Amabhuku Wezingane
      Ukuvezwa kwabantu abakhubazekile
    • Uluhlu
      Imigomo ehlobene nokukhubazeka
    • Kwabahlinzeki be-PD
      Izindlela zokufunda, ikhithi yamathuluzi yokusiza ye-PD, nokuningi
    • OkweFakhalthi
      Amathiphu okusebenzisa izinsiza ze-IRIS, amafomu okuhlela izifundo, nokuningi
    • Amavidiyo Wokuzula Iwebhusayithi
      Ukuzungeza Iwebhusayithi yethu namamojula
    • Okusha & Okuzayo Maduze
      Amamojula akamuva nezinsiza
    • Izinsiza Ezigciniwe ze-IRIS
      Amamojula, amathuluzi okuqondanisa, nokuningi
  • Izinketho ze-PD
    • Izitifiketi Ze-PD Zothisha
      Isitifiketi sethu, amahora akho e-PD
    • Ngena ngemvume ku-IRIS PD yakho
    • Kwabahlinzeki be-PD
      Izindlela zokufunda, ikhithi yamathuluzi yokusiza ye-PD, nokuningi
    • I-IRIS+ Isikole Nenkundla Yesifunda
      Ithuluzi elinamandla labaholi besikole
  • Imibiko
    • Imibiko ye-IRIS yangaphakathi
      Imibiko ngokusetshenziswa kwe-IRIS nezimpumelelo
    • Imibiko Yokuhlola Yangaphandle
      Ukuhlolwa kwesikhungo se-IRIS
    • Izindaba ze-IRIS
      Izinsiza zethu, izindaba zakho
    • Izindaba & Events
      Yini, nini, futhi yenzeka kuphi
  • Usizo
    • Usizo nokusekela
      Thola izinzuzo ezigcwele ezinsizeni zethu
    • Amavidiyo Wokuzula Iwebhusayithi
      Ukuzungeza Iwebhusayithi yethu namamojula
  • Ukufundisa Abafundi BesiNgisi: Izindlela Zokufundisa Eziphumelelayo
Challenge
Imicabango Yokuqala
Imibono Nezinsiza

Yini okufanele othisha bayazi ngabafundi abafunda ukukhuluma isiNgisi?

  • 1: Abafundi besiNgisi
  • 2: Ukuthola Ulimi Lwesibili
  • 3: Izinhlelo Nabasebenzi
  • 4: Iziyalezo Ezivikelekile
  • 5: Ukusekelwa Komongo

Yiziphi ezinye izinqubo zokufundisa ezijwayelekile ezingaba yinzuzo kubafundi abafunda ukukhuluma isiNgisi?

  • 6: Vuselela Ulwazi Olungemuva
  • 7: Fundisa Silulumagama
  • 8: Fundisa Amasu Okuqonda
  • 9: Hlukanisa Iziyalezo
  • 10: Nikeza Amathuba Ukuze Abafundi Bazilolonge

Yini okufanele othisha bayicabangele lapho behlola abafundi abafunda ukukhuluma isiNgisi?

  • 11: Linganisa Ukusebenza

Resources

  • 12: Izinkomba, Izinsiza Ezengeziwe, kanye Nezikweletu
Qedani
Assessment
Nikeza Impendulo

Ukufundisa Abafundi besiNgisi: Izindlela Zokufundisa Eziphumelelayo

Qedani

isithonjana sokuhumusha esiyimfihloNgenxa yokuthi isibalo sama-EL siyaqhubeka nokukhula, kungenzeka ukuthi othisha kuyo yonke indawo ngesinye isikhathi babe nabafundi besiNgisi emakilasini abo. Ukuze kuthuthukiswe imiphumela yezemfundo yalaba bafundi, othisha kufanele bafunde ukuthi bangasebenza kanjani nabo ngempumelelo. Ikhono lolimi lwesibili lithuthuka ngokwandayo futhi liyahlukahluka kuye ngomfundi. Abanye abafundi bayakwazi ukuqonda isiNgisi esiyingxoxo esiyisisekelo, kanti abanye bangaqonda futhi basebenzise ulimi oluthuthuke kakhulu oludingekayo ukuze baphumelele emisebenzini yezemfundo.

Okulotshiweyo: Songa Ukuhumusha

Umlandi: Kulesi kulingisa, usanda kuthuthela nomndeni wakho endaweni entsha, futhi ufunda esikoleni samabanga aphansi esisha. Naka isifundo futhi ulungele ukubhala phansi izinto ezinhlanu uthisha wakho akhulume ngazo.

Uthisha: Sawubona, klasi.

Izolo, sixoxe ngama-asidi nezisekelo. Namuhla sizofunda ukuthi izinto ezijwayelekile zasendlini zingama-asidi noma izisekelo. Sizonquma i-pH nezinye izici zento ngayinye, futhi sichaze imiphumela yophenyo lwethu. Ngaphambi kokuthi siqale, ake ngikukhumbuze ukuthi ngenkathi sisebenza elebhu kufanele uhlale ugqoke izibuko zakho, amagilavu, namaphinifa. Ungalokothi uthinte, uhogele, unambithe, noma uxube noma yiziphi izinto ngaphandle kokuthi ngikutshele ukuthi wenze njalo. Iqembu ngalinye lizodinga lezi zinsiza ezilandelayo ezisohlwini lwephepha lakho lomsebenzi: amapheshana ayisishiyagalombili ephepha le-litmus; amasampula amanzi distilled, kalamula, uviniga, baking soda, kanye ammonia; izinkomishi zepulasitiki, izibuko zokuphepha, iphinifa, amagilavu, nesikali se-pH. Njengoba ngichazile, sizokala i-pH yezinto ezivamile zasendlini ukuze sinqume ukuthi zingama-asidi noma izisekelo. I-pH ikalwa esikalini sikaziro kuya kweshumi nane. Izinto ezine-pH engaphansi kweyisikhombisa ama-acids––bona okubomvu. Izinto ezinkulu kunezisikhombisa ziyizisekelo––bona okuluhlaza okwesibhakabhaka. Labo abane-pH eyisikhombisa abathathi hlangothi––bona okumhlophe. Ukuze uthole i-pH yento, thatha umugqa wephepha le-litmus bese uwucwilisa kwelinye lamasampuli akho...

Umlandi: Manje sekuyisikhathi sokuthi ubhale phansi izinto ezinhlanu uthisha wakho akhulume ngazo. Qiniseka ukuthi ufaka phakathi okungenani ithiphu elilodwa kwabaningi bokuphepha.

Izikole zinikeza uhla lwezinhlelo zama-EL. Ngaphandle kwezinhlelo ezihlinzekwayo, othisha bangasebenzisa iziyalezo ezivikelekile ukuze basize abafundi besiNgisi baqonde kangcono izifundo zabo. Lapho uthisha esebenzisa imfundo evikelekile, wenza kokubili izinjongo zemfundo nezilimi. Ukwengeza, othisha bangasebenzisa izinto zangempela, izithombe, nokuthinta komzimba kuyilapho bekhuluma ngokunensa futhi besebenzisa izisho ezimbalwa namatemu e-slang.

Cabanga ubuyele emuva Challenge ividiyo ekuqaleni kwale mojuli. Ucelwe ukuthi usho izinto ezinhlanu uthisha akhulume ngazo. Ngemva kwalokho uthisha useguqule iziqondiso zakhe. Buka isifundo manje futhi ubone ukuthi ukuqonda kwakho kwenyukile (isikhathi: 4:55).

/wp-content/uploads/module_media/ell_media/movies/ell_video_wrap.mp4

Okulotshiweyo

Okulotshiweyo: Songa

Umlandi: Kulesi kulingisa, usanda kuthuthela nomndeni wakho endaweni entsha, futhi ufunda esikoleni samabanga aphansi esisha. Naka isifundo futhi ulungele ukubhala phansi izinto ezinhlanu uthisha wakho akhulume ngazo.

Uthisha: Ekhuluma ngesiPutukezi.

Umlandi: Manje sekuyisikhathi sokuthi ubhale phansi izinto ezinhlanu uthisha wakho akhulume ngazo. Qiniseka ukuthi ufaka phakathi okungenani ithiphu elilodwa kwabaningi bokuphepha.

Zingaki izinto ezinhlanu okwazile ukuzibhala?

Isithonjana se-Fleur-de-lis.

Ukuze ubuke ukuhumushwa kwesifundo sikathisha, chofoza i-fleur-de-lis kwesokunxele noma ekhoneni eliphezulu kwesokudla sekhasi elithi Goqa.

Okulotshiweyo: Songa Ukuhumusha

Umlandi: Kulesi kulingisa, usanda kuthuthela nomndeni wakho endaweni entsha, futhi ufunda esikoleni samabanga aphansi esisha. Naka isifundo futhi ulungele ukubhala phansi izinto ezinhlanu uthisha wakho akhulume ngazo.

Uthisha: Sawubona, klasi.

Izolo, sixoxe ngama-asidi nezisekelo. Namuhla sizofunda ukuthi izinto ezijwayelekile zasendlini zingama-asidi noma izisekelo. Sizonquma i-pH nezinye izici zento ngayinye, futhi sichaze imiphumela yophenyo lwethu. Ngaphambi kokuthi siqale, ake ngikukhumbuze ukuthi ngenkathi sisebenza elebhu kufanele uhlale ugqoke izibuko zakho, amagilavu, namaphinifa. Ungalokothi uthinte, uhogele, unambithe, noma uxube noma yiziphi izinto ngaphandle kokuthi ngikutshele ukuthi wenze njalo. Iqembu ngalinye lizodinga lezi zinsiza ezilandelayo ezisohlwini lwephepha lakho lomsebenzi: amapheshana ayisishiyagalombili ephepha le-litmus; amasampula amanzi distilled, kalamula, uviniga, baking soda, kanye ammonia; izinkomishi zepulasitiki, izibuko zokuphepha, iphinifa, amagilavu, nesikali se-pH. Njengoba ngichazile, sizokala i-pH yezinto ezivamile zasendlini ukuze sinqume ukuthi zingama-asidi noma izisekelo. I-pH ikalwa esikalini sikaziro kuya kweshumi nane. Izinto ezine-pH engaphansi kweyisikhombisa ama-acids––bona okubomvu. Izinto ezinkulu kunezisikhombisa ziyizisekelo––bona okuluhlaza okwesibhakabhaka. Labo abane-pH eyisikhombisa abathathi hlangothi––bona okumhlophe. Ukuze uthole i-pH yento, thatha umugqa wephepha le-litmus bese uwucwilisa kwelinye lamasampuli akho...

Umlandi: Manje sekuyisikhathi sokuthi ubhale phansi izinto ezinhlanu uthisha wakho akhulume ngazo. Qiniseka ukuthi ufaka phakathi okungenani ithiphu elilodwa kwabaningi bokuphepha.

Kule filimu, uthisha wasebenzisa izindlela zokufundisa ezivikelekile. Nakuba indlela uthisha ayebhala ngayo ingashintshile, manje usenikeza izinsiza zolimi. Ingabe ukwazile ukuhlonza izinto eziningi manje kunangaphambili? Yiziphi izinhlobo zokusekela ezisetshenziswe uthisha?

U-Leonard Baca, owayenguMqondisi we-BUENO Center for Multicultural Education, ufingqa izindlela othisha abangasiza ngazo abafundi besiNgisi ukuthi bathuthuke kahle lapho befunda isiNgisi futhi bathuthukise impumelelo yabo ekufundeni okuqukethwe kwezemfundo (isikhathi: 2:11).

Leonard Baca, Ed
Isikole semfundo
Inyuvesi yaseColorado eBoulder

/wp-content/uploads/module_media/ell_media/audio/ell_wrap_audio_baca.mp3

Okulotshiweyo

Okulotshiweyo: Leonard Baca, EdD

Mangisho ukuthi indlela engcono kakhulu yokusiza abafundi bolimi lwesiNgisi ukuthi bafunde isiNgisi ngempumelelo ukuqhubeka nokusekela ulimi lwabo lwendabuko. Yingakho izinhlelo zezilimi ezimbili ziyindlela engcono kakhulu. Kodwa-ke, siyaqaphela ukuthi akwenzeki njalo ezifundeni eziningi zesikole. Uma kunjalo, lapho ungakwazi ukunikeza iziyalezo eziqondile ngolimi lwendabuko, into eyodwa ongayenza iwukuba abazali bomkhandlu baqhubeke nalokho kukhuthazwa nokuthuthukiswa kolimi lwendabuko ekhaya. Ngoba uma benza lokho, ukuthuthukiswa kwengqondo nokuthuthuka kwezemfundo kuyaqhubeka nokuba ngcono, futhi konke lokho kudluliselwa esiNgisini. Ake sithi asikwazi ukunikeza iziyalezo zolimi lwendabuko esimisweni sesikole, bese ukwenza kusebenze ulwazi lwasemuva kubalulekile, ukuphendula ngokwesiko ukuze isikole sibe nokuhlobana okuqondile kanye nokuxhumana nalokho ababhekana nakho ekhaya, kubalulekile. Kunjalo, ukuxhumana ngokucacile nabafundi futhi ezingeni labo. Isilulumagama siyingxenye enkulu, ngakho-ke sidinga ukufundisa kusengaphambili ulwazimagama oluzovela phakathi kwamakilasi endawo yokuqukethwe ethile ukuze okungenani bawazi amatemu ayinhloko ashumekwe esifundweni. Amasu okuqonda abaluleke kakhulu, uzama ukubasiza ukuthi baqaphe ukuqonda kwabo futhi bazibuze ukuthi bakuqonda kangakanani okwethulwa noma ukuthi uthisha ukhuluma ngani. Ukwehlukanisa iziyalezo yinto eyenziwa yibo bonke othisha, futhi ibalulekile kubafundi bolimi lwesiNgisi. Futhi, vele, lonke ibhizinisi lokubanika amathuba okuziveza—awukwazi ukufunda ulimi ngaphandle kokulusebenzisa, ngakho amathuba okuzijwayeza aba abaluleke ngempela, ngempela. Ngakho zonke lezi zisekelo zibalulekile, kodwa akukhona nje ukufundisa okuhle. Kusobala ukuthi sidinga ukufundisa okuhle, kodwa sidinga ukuqonda isizinda sabafundi bolimi lwesibili kanye nezinto eziyingqayizivele abazidingayo ukuze bathuthuke kahle ekufundeni kwabo ulimi, kanye nokufunda okuqukethwe kwezemfundo.

Ukubukeza Kabusha Imicabango Yokuqala

Cabanga emuva ezimpendulweni zakho zokuqala zemibuzo elandelayo. Ngemva kokusebenzisa izinsiza kule mojula, ingabe usavumelana neMicabango yakho Yokuqala? Uma kungenjalo, yiziphi izingxenye zezimpendulo zakho ongazishintsha?

Yini okufanele othisha bayazi ngabafundi abafunda ukukhuluma isiNgisi?

Yiziphi ezinye izinqubo zokufundisa ezijwayelekile ezingaba yinzuzo kubafundi abafunda ukukhuluma isiNgisi?

Yini okufanele othisha bayicabangele lapho behlola abafundi abafunda ukukhuluma isiNgisi?

Uma usulungile, qhubekela esigabeni sokuhlola.

Phrinta Friendly, PDF & Imeyili
Emuva Olandelayo
Joyina I-E-Newsletter yethu Bhalisela
  • Ikhaya
  • Mayelana ne-IRIS
  • Ibalazwe
  • Ukufinyeleleka Kwewebhu
  • Uluhlu
  • Imigomo Yokusebenzisa
  • Imisebenzi e-IRIS
  • Xhumana nathi
Joyina I-E-Newsletter yethu Bhalisela

I-IRIS Center Peabody College Vanderbilt University Nashville, TN 37203 [i-imeyili ivikelwe]. Isikhungo se-IRIS sixhaswa ngesivumelwano sokubambisana noMnyango Wezemfundo wase-US, Ihhovisi Lezinhlelo Zezemfundo Ekhethekile (OSEP) Grant #H325E220001. Okuqukethwe kwale webhusayithi akumele ngempela inqubomgomo yoMnyango Wezemfundo wase-US, futhi akufanele ucabange ukugunyazwa uHulumeni Wombuso. Umphathi Womsebenzi, u-Anna Macedonia.

Copyright 2026 Vanderbilt University. Wonke Amalungelo Agodliwe.

* Ukuze uthole imininingwane yenqubomgomo yobumfihlo vakashela yethu Ikhasi losizo nokusekela.

Ilayisense le-Creative Commons Lo msebenzi unamalayisense ngaphansi a I-Creative Commons Attribution-NonCommerce-NoDerivatives 4.0 Ilayisensi yamazwe ngamazwe.

  • I-Vanderbilt Peabody College
Sisebenzisa amakhukhi ukuqinisekisa ukuthi sikunikeza okuhlangenwe nakho okuhle kakhulu kuwebhusayithi yethu. Uma uqhubeka ukusebenzisa le sayithi sizocabanga ukuthi ujabule ngakho.