Kedu usoro mgbakọ na mwepụ na-egosi ndị nkuzi nwere ike were?
Ibe nke 5: Nnọchite anya anya
Usoro ọzọ dabere na ihe akaebe iji nyere ụmụ akwụkwọ aka ịmụta echiche mgbakọ na mwepụ na-edozi nsogbu bụ iji ihe ngosi anya. Karịa nanị foto ma ọ bụ nkọwa zuru ezu, ihe onyonyo a na-ahụ anya—a na-akpọkarị a schematic nnọchiteanya or schematic eserese -bụ nkọwa ziri ezi nke ọnụọgụgụ na mmekọrịta nke nsogbu enyere. Ebumnuche nke ihe ngosi a bụ iji gosipụta nghọta nwata akwụkwọ banyere nsogbu ahụ na inyere ya aka idozi ya nke ọma. Dịka ọmụmaatụ, na foto dị n'aka nri, nwa akwụkwọ na-eji ihe onyonyo a na-ahụ anya—ebe a, eserese achịcha—ịmụta maka ụmụ irighiri ihe ndị ha nhata.. N'agbanyeghị na ndị nkuzi na-eme atụmatụ a na ọkwa mbụ iji nyere ụmụ akwụkwọ aka ịmụta eziokwu mgbakọ na mwepụ, ụmụ akwụkwọ nwere nkwarụ mmụta mgbakọ na mwepụ na ihe isi ike anaghị anọgide na-eji ya n'onwe ha dozie nsogbu.
Ihe Nleba Anya
- Ụmụ akwụkwọ ndị na-eji ihe ngosi anya ziri ezi na-edozi nsogbu mgbakọ na mwepụ ugboro isii karịa karịa ụmụ akwụkwọ na-adịghị eji ya. Otú ọ dị, ụmụ akwụkwọ ndị na-eji ihe ngosi anya na-ezighị ezi adịghị enwe ike idozi nsogbu mgbakọ na mwepụ n'ụzọ ziri ezi karịa ndị na-adịghị eji ihe ngosi anya ma ọlị.
(Boonen, van Wesel, Jolles, & van der Schoot, 2014) - Ụmụ akwụkwọ nwere nkwarụ mmụta (LD) anaghị emepụta ihe ngosi ziri ezi ma ọ bụ jiri ya mee ihe iji dozie nsogbu. Ịkụzi ụmụ akwụkwọ ka ha na-eji ihe ngosi anya n'usoro iji dozie nsogbu okwu ebutela ọganihu dị ukwuu na mgbakọ na mwepụ maka ụmụ akwụkwọ nwere nkwarụ mmụta.
(van Garderen, Scheuermann, & Jackson, 2012; van Garderen, Scheuermann, & Poch, 2014) - Ụmụ akwụkwọ ndị na-eji ihe ngosi anya dozie nsogbu okwu nwere ike dozie nsogbu ahụ nke ọma. Nke a bụkwa eziokwu maka ụmụ akwụkwọ nwere LD, ndị na-eruchaghị eru ma ọ bụ na-enweta nkezi.
(Krawec, 2014)
Ihe ngosi anya na-agbanwe agbanwe; enwere ike iji ha gafee ọkwa ọkwa yana ụdị nsogbu mgbakọ na mwepụ. Ndị nkuzi nwere ike iji ha kụzie eziokwu mgbakọ na mwepụ yana ụmụ akwụkwọ mụta ọdịnaya mgbakọ na mwepụ. Ihe ngosi anya nwere ike were ọtụtụ ụdị. Pịa na njikọ dị n'okpuru ebe a ka ịhụ ụfọdụ ihe ngosi anya nke ndị nkuzi na ụmụ akwụkwọ na-ejikarị eme ihe.
Kedu ka omume a si kwekọọ?
Omume dị elu (HLP)
- HLP15: Nye nkwado scaffolded
CCSSM: Ụkpụrụ maka Omume mgbakọ na mwepụ
- MP1: Nweta echiche nke nsogbu ma nọgide na-edozi ha.
definition: Ahịrị kwụ ọtọ nke na-egosi usoro nke na njikọ dị n'etiti ọnụọgụgụ.
Ihe eji eme ihe: mgbakwunye, mwepu, agụta

definition: Ogwe kewara n'ime rectangles nke na-anọchite anya ọnụọgụ ndị edepụtara na nsogbu ahụ.
Ihe eji eme ihe: mgbakwunye, ụmụ irighiri ihe, oke, oke

definition: Eserese dị mfe nke ihe ma ọ bụ ezigbo ihe (dịka ọmụmaatụ, marble, gwongworo).
Ihe eji eme ihe: agụta, mgbakwunye, mwepu, otutu, nkewa

definition: Eserese na-egosi ozi na-eji ahịrị, ụdị na agba.
Ihe eji eme ihe: atụnyere ọnụọgụgụ, ọnụ ọgụgụ, oke, algebra

definition: Visual nke na-enyere ụmụ akwụkwọ aka icheta na ịhazi ozi, yana igosi mmekọrịta dị n'etiti echiche (dịka, okwu webs, tebụl, Venn diagrams).
Ihe eji eme ihe: algebra, geometry
| Akara | ||
|---|---|---|
| nhazi | - akụkụ niile bụ otu ogologo – akụkụ niile 60° |
![]() |
| ndị isosceles | – akụkụ abụọ bụ otu ogologo – akụkụ abụọ bụ otu |
![]() |
| akpịrịkpa | – Ọ dịghị akụkụ bụ otu ogologo – Ọ dịghị akụkụ bụ otu |
|
| nri | - otu akụkụ bụ 90°(akuku aka nri) - akụkụ nke ọzọ nke akụkụ aka nri bụ akụkụ kachasị ogologo (hypotenuse) |
![]() |
| iju | – otu akụkụ karịrị 90° | ![]() |
| nnukwu | – akụkụ niile erughị 90° | ![]() |
Tupu ha enwee ike idozi nsogbu, Otú ọ dị, ụmụ akwụkwọ ga-ebu ụzọ mara ụdị ihe ngosi anya iji mepụta na iji maka nsogbu mgbakọ na mwepụ nyere. Ụfọdụ ụmụ akwụkwọ—kpọmkwem, ụmụ akwụkwọ na-eme nke ọma, ụmụ akwụkwọ nwere nkà—na-eme nke a na-akpaghị aka, ebe ọ dị mkpa ka a kuziere ndị ọzọ nke ọma otú ha si eme ya. Nke a bụ nke kachasị maka ụmụ akwụkwọ na-agba mgba na mgbakọ na mwepụ na ndị nwere nkwarụ mmụta mgbakọ na mwepụ. Na-enweghị ntụziaka doro anya, usoro nhazi maka otu esi emepụta na iji ihe ngosi anya, ụmụ akwụkwọ ndị a na-emepụtakarị ihe ngosi anya nke na-adịghị ahazi ma ọ bụ nwere ozi na-ezighi ezi ma ọ bụ akụkụ. Tụlee ihe atụ ndị dị n'okpuru.
Ọmụmaatụ nke elementrị
Oriakụ Aldridge gwara ụmụ akwụkwọ ya na klas nke mbụ ka ha tinye 2 + 4 site na ịse ntụpọ.
Talia na-ese ihe ndị a:![]()
Colby na-ese ihe ndị a: ![]()
Rịba ama na Talia nwetara azịza ziri ezi. Agbanyeghị, n'ihi na Colby na-esetịpụ ntụpọ ya n'ụdị ejiji, ọ naghị agụta ha niile wee rute na ngwọta na-ezighi ezi.
Ọmụmaatụ ụlọ akwụkwọ sekọndrị
Maazị Huang gwara ụmụ akwụkwọ ya ka ha dozie nsogbu okwu a:
Ekwesịrị ka edochie ogwe ọkọlọtọ. Ụlọ akwụkwọ ahụ ga-achọ iji ogwe osisi nwere otu nha dochie ya. Mgbe Juan guzoro 11 ụkwụ site na ala nke okporo osisi ahụ, akụkụ nke elu site na ụkwụ Juan ruo n'elu osisi ahụ bụ ogo 70. Ogologo ogologo osisi ahụ?
Tụlee ihe osise dị n'okpuru ebe a nke Brody na Zoe mere iji nọchite anya nsogbu a. Rịba ama na Brody sere ihe nnochite anya ziri ezi ma tinye usoro ziri ezi. N'ụzọ dị iche, Zoe ji ozi ziri ezi sere foto. 11 nọ n'ebe ziri ezi, mana 70 Celsius adịghị. N'ihi nnochite anya ya na-ezighi ezi, Zoe enweghị ike ịga n'ihu ma dozie nsogbu ahụ. Agbanyeghị, n'inye nkọwa ziri ezi nke onye ọzọ mepụtara, Zoe yikarịrị ka ọ ga-edozi nsogbu ahụ nke ọma.
Brody

Zoe

Ndị aghụghọ
Ụfọdụ ụmụ akwụkwọ agaghị enwe ike ịghọta nkà na echiche mgbakọ na mwepụ na-eji naanị ụdị ihe ngosi a na-ahụ anya nke edepụtara na tebụl dị n'elu. Ụmụntakịrị na ụmụ akwụkwọ ndị na-alụso mgbakọ na mwepụ na-achọkarị ụdị ihe ngosi anya dị iche iche mara dị ka manipulatives. Ihe ndị a, ihe aka na ihe ndị a - dịka ọmụmaatụ, abacus ma ọ bụ mkpụrụ ego - na-enyere ụmụ akwụkwọ aka ịnọchite anya echiche mgbakọ na mwepụ ha na-agbalị ịmụta ma ọ bụ nsogbu ha na-agbalị idozi. Manipulatives nwere ike inyere ụmụ akwụkwọ aka ịzụlite nghọta echiche nke isiokwu mgbakọ na mwepụ. (Maka ebumnuche nke modul a, okwu a ihe ndị siri ike na-ezo aka manipulatives na okwu ihe ngosi anya na-ezo aka na eserese schematic.)
Ọ dị mkpa ka onye nkuzi mee ka njikọ doro anya dị n'etiti ihe a na-ahụ anya na echiche nkịtị a na-akụzi. Ebumnobi bụ ka nwa akwụkwọ ahụ mechaa ghọta echiche na usoro na-ejighị nhịahụ. Maka ụmụ akwụkwọ sekọndrị ndị na-agba mgba na mgbakọ na mwepụ, ndị nkuzi kwesịrị igosi abstract yana ihe ngosi ma ọ bụ ihe ngosi ma mee ka njikọ dị n'etiti ha n'ụzọ doro anya.
Ntugharị site na ihe a na-ahụ anya ma ọ bụ ihe ngosi a na-ahụ anya gaa na-eji nha anya nkịtị nwere ike isiri ụfọdụ ụmụ akwụkwọ ike. Otu atụmatụ ndị nkuzi nwere ike iji nyere ụmụ akwụkwọ aka n'usoro n'usoro n'usoro n'etiti ihe ndị a na-ahụ anya, ihe ngosi a na-ahụ anya, na nha anya nkịtị bụ usoro Concrete-Representational-Abstract (CRA).
Ihe nnochite anya - Framework
Usoro ihe nnochite anya-Abstract (CRA) na-enyere ụmụ akwụkwọ aka inweta nghọta echiche nke usoro mgbakọ na mwepụ, kama ịmecha algọridim (dịka, 2 + 4, 2x + y = 27). Ijikọ n'usoro ijikọ ihe ma ọ bụ ihe onyonyo a na-ahụ anya na nhata nkịtị bụ ụzọ isi mebie nghọta nwata akwụkwọ. Akụkụ nke framework bụ:
- Ihe — Ụmụ akwụkwọ na-emekọrịta ihe ma na-emegharị ihe nwere akụkụ atọ, dịka ọmụmaatụ taịlị algebra ma ọ bụ ngbanwe algebra ndị ọzọ nwere ihe nnọchianya nke mgbanwe na nkeji.
- Nnọchi anya — Ụmụ akwụkwọ na-eji ihe osise nwere akụkụ abụọ na-anọchi anya nsogbu. Onye nkuzi nwere ike igosi ha foto ndị a, ma ọ bụ site na usoro ọmụmụ a na-eji na klaasị, ma ọ bụ ụmụ akwụkwọ nwere ike sere onyinyo nke ha maka nsogbu ahụ.
- nkịtị - Ụmụ akwụkwọ na-eji ọnụọgụ, akara na okwu dozie nsogbu na-enweghị enyemaka ọ bụla ma ọ bụ ihe nnọchianya.
CRA dị irè n'ofe afọ niile ma nwee ike inyere ụmụ akwụkwọ aka n'ịmụ echiche, usoro, na ngwa. Mgbe a na-emejuputa akụkụ nke ọ bụla, ndị nkuzi kwesịrị iji ntụziaka doro anya, nhazi usoro ma nọgide na-enyocha ọrụ ụmụ akwụkwọ iji nyochaa nghọta ha, na-ajụ ha ajụjụ gbasara echiche ha na inye nkọwa dị mkpa. Ihe omume dị nhịahụ na nnochi anya ga-egosipụtarịrị usoro nke idozi nsogbu ahụ n'ezie ka ụmụ akwụkwọ wee nwee ike ịchịkọta usoro ahụ iji dozie nha anya nkịtị. Ihe atụ dị n'okpuru na-akọwapụta akụkụ nke ọ bụla n'ime ihe ndị a.

Ka ị wee mara
Otu omume na-ekwe nkwa ịkwaga ụmụ akwụkwọ sekọndrị nwere nsogbu mgbakọ na mwepụ ma ọ bụ nkwarụ site n'iji nhụsianya na ihe ngosi a na-ahụ anya gaa na nha anya nkịtị ngwa ngwa bụ. Atụmatụ CRA-I. N'ụdị CRA a gbanwetụrụ, onye nkuzi na-ewepụta ọdịnaya n'otu oge site na iji ihe a na-ahụ anya, ihe onyonyo a na-ahụ anya nke ihe ndị a na-ahụ anya, na nha anya nkịtị. Nnyocha egosiwo na usoro a dị irè maka ịkụziri ụmụ akwụkwọ a algebra (Strickland & Maccini, 2012; Strickland & Maccini, 2013; Strickland, 2017).
Kim Paulsen na-atụle abamuru nke ndị na-emegharị ihe na ọtụtụ ihe ị ga-eburu n'uche mgbe ị na-eji ha (oge: 2:35).
Kim Paulsen, Ed
Onye mmekọ Prọfesọ, Ọzụzụ Pụrụ Iche
Vanderbilt University

Ndekọ: Kim Paulsen, EdD
Manipulatives bụ ụzọ dị mma isi nyere ụmụaka aka ịghọta echiche. Iji manipulatives na-enyere ụmụ akwụkwọ aka ịhụ nke ahụ n'echiche, ọ na-ejikwa ha pịa ntakịrị. Otú ọ dị, ụfọdụ n'ime ihe ndị anyị kwesịrị icheta mgbe anyị na-eji emegharị ahụ bụ na ọ dị mkpa inye ụmụ akwụkwọ ntakịrị oge n'efu mgbe ị na-eji ihe ọhụrụ eme ihe ka ha wee nwee ike iji ha nyochaa. Anyị kwesịrị inwe iwu ndị akọwapụtara maka otu esi eji manipulatives eme ihe, na ha abụghị ihe egwuregwu, na ha bụ ihe mmụta n'ezie, na ka ụmụ akwụkwọ si eburu ha, otu esi etinye ha, oge kwesịrị ekwesị iji ha mee ihe, na ijide n'aka na ha abụghị ihe ndọpụ uche mgbe anyị na-eme akụkụ ngosi nke nkuzi. Otu n'ime ihe ndị dị mkpa bụ na anyị achọghị ka ụmụ akwụkwọ buru algọridim ma ọ bụ usoro ahụ n'isi mgbe ha na-eji aghụghọ eme ihe. N'ezie ọ bụ naanị inyere ha aka ịghọta echiche. Nke ahụ apụtaghị na ụmụaka ga-aghọta na-akpaghị aka ma ọ bụ nwee ike ime ka mmiri ahụ dị n'etiti iji ihe eji eme ihe na-eme ka ha nwee ike dozie nsogbu ahụ. Maka ụfọdụ ụmụaka, ọ na-esiri ike iji ihe eji eme ihe. Ọ bụghị otú ahụ ka ha si amụta, ya mere, anyị achọghị ịmanye ụmụaka ka ha jiri aghụghọ mee ihe ma ọ bụrụ na ọ bụghị ihe na-enyere ha aka. Ya mere, anyị ga-echeta na nhụsianya bụ otu ụzọ iche echiche maka nkuzi mgbakọ na mwepụ.
Echere m na otu n'ime ihe kpatara na ụfọdụ ndị nkuzi anaghị eji ha eme ihe bụ n'ihi na ọ na-ewe oge buru ibu, ọ na-ewe ọtụtụ nhazi, na ha na-echekwa na ụmụ akwụkwọ na-adabere na iji ihe eji eme ihe. Otu ụzọ ị ga-esi chee maka iji manipulatives bụ na ị na-eme ya nkuzi abụọ mgbe ị na-akụzi echiche ọhụrụ, wee wepụ ya ka ụmụ akwụkwọ wee nwee ike ịme naanị akụkụ ya. Ọ bụ ezie na anyị enweghị ike iji ihe aghụghọ n'aka anyị na-ejegharị na ndụ. Echere m na otu n'ime ihe ndị ọzọ mere na ọtụtụ ụlọ akwụkwọ ma ọ bụ ndị nkụzi anaghị eji aghụghọ eme ihe bụ n'ihi na ha dị oke ọnụ. Ya mere, ọ na-enye aka ma ọ bụrụ na ndị nkuzi niile nọ n'ụlọ akwụkwọ ahụ nwere ike ịkwado ihe onwunwe ma nwee ọnụ ụlọ na-arụ ọrụ ebe ndị nkụzi nwere ike ịga lelee ihe eji eme ihe ka ọ ghara ịdị oke ọnụ. Ndị nkuzi kwesịrị ịma ka esi eji ha eme ihe, nke ahụ na-ewekwa ọtụtụ omume.




